the matrix

the wachowskis

"hiç uyanık mısın, uyuyor musun; bundan emin olamadığın duygusuna kapıldığın oldu mu?"

"her zaman. buna "meskalin" diyorlar. uçmanın tek yoludur."

buraya neden geldiğini biliyorum, neo. neler yaptığını da biliyorum. geceleri neden uyuyamadığını. neden yalnız yaşadığını ve neden her gece bilgisayarının karşısında sabahladığını biliyorum. sen onu arıyorsun. biliyorum; çünkü bir zamanlar ben de aynı şeyi arıyordum. ve o beni bulduğunda aslında aradığımın o olmadığını söyledi. bir cevap arıyordum. bizi harekete geçiren sorunun kendisi, neo. seni buraya getiren de, aynı soru. sorunun ne olduğunu sen de biliyorsun. cevap oralarda bir yerde, neo. o da seni arıyor. ve eğer çok istersen seni bulacaktır. sende zaten uyanmayı bekleyen ve gördüğü şeyleri kabul eden birinin bakışları var.

matrix her yerdir. etrafımızı çevreler. şu anda bile, bu odanın içinde. pencereden baktığında ya da tv'yi açtığında onu görebilirsin. çalışmaya gittiğinde onu hissedebilirsin. kilisede bile. vergilerini öderken. gerçekleri görmeni engellemek için gözlerinin önüne çekilen bir dünya bu. "ne gerçeği?" bir köle olduğun gerçeği neo. sen de herkes gibi bir köle olarak doğdun. dokunamadığın, tadamadığın ya da koklayamadığın bir hapisanedesin. beyninin içi bir hapisane. ne yazık ki, matrix'in ne olduğu kimseye anlatılamaz. bunu kendin görmek zorundasın. bu senin son şansın. bundan sonra, bir geri dönüş olmayacak. mavi hapı alırsan bu hikaye sona erer, yatağında uyanırsın ve istediğin her neyse ona inanırsın. kırmızı hapı alırsan, harikalar diyarı'nda kalırsın. ben de sana tavşan deliğinin gittiği yerleri gösteririm. unutma, sana vaat ettiğim tek şey "gerçek." fazlası değil.

gerçek olan nedir? "gerçeği" nasıl tanımlarsın, neo? eğer hissedebildiklerinden dokunabildiklerinden, tadıp görebildiklerinden bahsediyorsan, onlar sadece beynin tarafından yorumlanan elektriksel sinyallerdir. işte senin bildiğin dünya bu. 20. yüzyılın sonundaki dünya. şu anda sadece sinirsel etkileşimli bir simülasyonun parçası olarak var. biz de buna "matrix" diyoruz.

bir kuralımız vardır. hiçbir aklı belirli bir yaşa gelmeden özgürleştiremeyiz. tehlikelidir. zihin gerçeği kabul etmekte zorluk çekebilir. bunu daha önce de gördüm.

ne olduğunu düşünme. ne olduğunu bil. hadi! vurmayı denemeyi bırak da vur!

aklını özgürleştirmeye çalışıyorum, neo. ama ben sadece kapıyı gösterebilirim. kapıdan girmesi gereken kişi sensin.

bildiklerini unutman gerek neo. korku, şüphe ve inançsızlık. aklını özgür bırak.

matrix bir sistemdir, neo. ve bu sistem bizim düşmanımız. içine girdiğinde, ne görürsün? işadamları, öğretmenler, avukatlar, marangozlar.. kurtarmak istediğimiz insanların kendi akılları. ama bunu yapana kadar, bu insanlar hala bu sistemin bir parçası ve bu yüzden bizim düşmanımız. bunu anlamak zorundasın. bu insanların çoğu kurtarılmaya henüz hazır değiller. ve bazıları o kadar çaresiz, o kadar umutsuzca sisteme bağlanmışlar ki, onu korumak için savaşacaklardır.

biliyor musun? bu bifteğin var olmadığını biliyorum. bunu ağzıma koyduğumda matrix'in beynime bunun sulu ve lezzetli olduğunu söylediğini biliyorum. 9 yıldan sonra ne fark ettim biliyor musun? cehalet, erdemdir. hiçbir şey hatırlamak istemiyorum. hiçbir şey! anladın mı? zengin olmak istiyorum. bilirsin, önemli biri. örneğin bir aktör. içgüdülerimizi reddetmek, bizi insan yapan özümüzü reddetmektir.

hayatım boyunca anılarım oldu. hiçbiri yaşanmadı.

peki, neleri biliyor? "her şeyi mi?" hep yeterince bildiğini söyler. "o halde asla yanılmıyor." bunu doğru ya da yanlış kavramlarıyla düşünmemeye çalış. o bir yol göstericidir, neo. yolu bulmana yardım edebilir.

din

paul henri d'holbach: din, insan türünün özgürlüğüne, mutluluğuna ve erincine karşı sahtekarların kurduğu bir birliktir.

ernest renan: biz ancak bir gölgenin gölgesinde, boş bir vazonun çiçek kokusunu duyarak yaşıyoruz.

schopenhauer: her şey dinin yanında: vahiy, kehanetler, hükümetin koruması, en yüksek değer ve tanınmışlık. ve hepsinden öte, doktrinlerini çocukluğun körpe çağında zihne kazıma, dolayısıyla neredeyse doğuştan gelen fikirler gibi görülmelerini sağlama şeklindeki paha biçilmez ayrıcalık.

albert bayet / jean jaures: en zayıf durumda oldukları yerde zulüm görenler en güçlü oldukları yerde zulmederler.

quintus ennius: tanrıların varlığına inanıyorum ve onları her zaman destekliyorum; ancak tanrıların insanlarla uğraşmadığı kanısındayım. çünkü öyle olsaydı, iyi insanlar mutlu, kötüleri mutsuz olurlardı hayatta; oysa hep tersinin gerçekleştiği görülüyor.

jean jaures: geçmişe onur vermenin ve saygı duymanın gerçek yolu, uzun bir hayaletler zinciri seyretmek üzere canlılığı kalmamış yıllara yüzünü dönmek değildir. geçmişe saygının tek yolu, geçmişte çalışan canlı güçleri geleceğe doğru sürdürmektir.

vatan haini

halil cibran

giydiğini dikmeyen, ektiğini yemeyen, içtiği şarabı ezmeyen ulusa yazık!

ne yazık o ulusa ki parçalara bölünmüş, her parçası kendini bir ulus sanır.

devlet adamı bir tilki, düşünürü bir hokkabaz ve sanatı yamama ve taklit olan o ulusa ne yazık!

eğer ödülse dinin amacı, eğer vatanseverlik kişisel çıkarlar demekse ve eğer eğitim ilerlemek içinse, o zaman inançsız, vatan haini ve cahil bir adam olmayı yeğlerim.

hiçlik

salman rushdie

hiçlikten hiçbir şey çıkmaz.

sevgi harika bir şeydir ve insana sınırsız bir şevk verir. ama sevgi çok aptalca bir şey de olabilir.

sen kuytu bir köşeye sıkışıp kalmış, göz kamaştıran, iyi yürekli bir insansın.

köre, körlüğü iki kat acı gelir.

kafan uydurma şeylerle dolu; bu nedenle orada gerçeklere yer yok.

mutlu bir öyküyü mahvetmek için onu acıklı kılmak gerekir. eylem dolu bir dramayı mahvetmek için de onu aşırı yavaşlatmak gerekir. bir dedektif öyküsünü mahvetmek için katilin kimliğini en alık okurun bile anlayacağı şekilde açıklamak gerekir. bir aşk öyküsünü mahvetmek için onu nefret öyküsüne dönüştürmek gerekir. bir trajediyi mahvetmek için de onu, insanlara istemeden kahkahalar attıracak hale getirmek gerekir.

büyük serüvenlerin sonunda herkes aynı şeyi ister: mutlu bir son.

öykülerde ve yaşamda mutlu sonlara çoğu insanın sandığından az rastlanır. böyle sonların kuraldan çok kural dışı olduğu söylenebilir.

mutlu sonlar kesinlikle bir şeyin sonunda gelmelidir. bir öykünün, bir serüvenin ya da buna benzer bir şeyin ortasında gelirlerse, başarabildikleri tek şey olsa olsa ortalığı ancak geçici bir süre neşelendirmek olur.

dizeler

gece, yalnızlığımıza çekilen gökperdeyse

şiir, içindeki aydınlığımızdır

(şükrü erbaş)

ben hep sözcüklerle baktım dünyaya

yaralandım sözcüklerle

alıştım sözcüklerin devriyesi olmaya

(metin altıok)

uyuyamayacaksın

memleketin hali

seni seslerle uyandıracak

oturup yazacaksın

çünkü sen artık o sen değilsin

uyuyamayacaksın

düzelmeden memleketin hali

düzelmeden dünyanın hali

(melih cevdet anday)

gezgin büyülüdür fethedilmemişin gizemiyle

savaşçının kargısı sonunda uzlaşır ölümle

sense bedenin ve ruhun acısına adandın ey sürgün

anıtın yok ama ülken her yer

(ahmet oktay)

ah, kimselerin vakti yok

durup ince şeyleri anlamaya

(gülten akın)

hayatın bekleme odasında bir kadın

birbirine benzeyen ölümler biriktirir

çan susar, bir kuş uçar sesinden

camlara kendini yazar bir şair

(ayten mutlu)

bunalıyoruz çocuk bunalıyoruz

biçim veremediğimiz şeylerin

biçimini alıyoruz

(şükrü erbaş)

ayrılık bilmem ne zaman gelir

sen bir okul defteri getir bana

çünkü sadece yazmak tesellidir

çektiğiniz acıya bu dünyada

(ahmet oktay)

denizin uzaklardan getirdiği

yabancı, anlamsız bir şeyim

(melih cevdet anday)

aşkın kuramı olmaz

yalnız eylemi vardır

(ferit edgü)

sağ olasın amerikan sigarası

sağ olasın ara kültür

ezik heves, görgüsüz para, özenti ve şımarıklık

kimliksiz, adressiz, mihrapsız halk

(şükrü erbaş)

dolaşıyorum ne zamandır

kalbimde bir gül kesiği

(ahmet oktay)

bulutlardan başka bir şeyin hareket etmediği

bu esmer, bu yılgın, bu sağır düzlükte

silinir her gün biraz daha yaşamla ölüm arasındaki çizgi

(şükrü erbaş)

aşkın kışlası yataktır

aşk her zaman çırılçıplaktır

(ferit edgü)

aşk paradoksu

pascal bruckner

aşkın mucizesi, dünyayı sizi büyüleyen bir varlığın etrafına sıkıştırmaktır.

aşkın her şekli, ne kadar uyumlu olursa olsun, içinde bir dram ya da gizli bir kaba güldürü barındırır. en namuslu insanın yapısında her zaman iğrenç bir varlığa dönüşüverme eğilimi vardır.

aşkta klişelerin en kötüsü, klişelerden kaçmaya çalışmaktır.

çift demek, sitemlerin sermayeye dönüştürülmesi ve her birinin diğerine bu sermayeyi faiziyle ödetmesi demektir.

aşk, yalnızca serbest bireylerden oluşan bir toplumda serbesttir.

genç kadınlar ve genç erkekler birbirlerine karışmış halde harikadırlar. her biri, diğerlerini gölgelemek şöyle dursun, onları muhteşemleştirir.

sizi seven varlıklardan sakınmanız gerekir; çünkü onlar aynı zamanda en berbat düşmanlarınızdır.

aşk her zaman sevimli değildir, adaletle veya eşitlikle bağdaşmaz, feodal bir tutkudur, antidemokratiktir.

kadınlar genellikle yanında güzel kadın bulunan erkekleri arzularlar. isterse çirkin ve küstah olsunlar, yanlarında güzel bir kadının bulunması bu erkeklere hemen kıyaslanamaz bir değer katar.

seks

charles baudelaire

nedir aşk? insanın kendinden çıkma gereksinimi. 

kişi sanatla ne denli çok uğraşırsa kuşu o denli az kalkar.

ruhla ilkellik arasında gitgide belirginleşen bir çatlama görülür.

ilkel adamın kuşu herkesten çok kalkar; düzücülük halkın lirizmidir.

düzmek, bir başkasının içine girmeye can atmaktır; sanatçıysa kendi kendinden çıkmaz hiç.

erkekle kadından biri ya cerrahtır ya da cellat; ötekiyse hasta ya da kurbandır.

aşktaki en yüce ve tek zevk, kötülük etme kesinliğinde yatar. bütün tensel hazlar kötülükte bulunur.

hakkıyla para harcamak için ödeme yapılacak iki yer vardır: ayakyolları ve kadınlar. 

ten hazlarına susamış insan yüreğinin en rezil yanından doğmuştur işkence. 

kadın, ruhu tenden ayırmayı bilmez. hayvanlar gibi yalın, düz bir varlıktır. bedeninden başka bir şeyi yoktur dense yeridir. 

kadın doğaldır; bu yüzden iğrençtir. dişiliği azar hep, becerilmek ister. 

küçük bir aptal, küçük bir sürtük; en büyük yozlaşımla birleşmiş en büyük budalalık.

mein balıkçısı

şevket rado

bir zamanlar mein balıkçısı diye, talihiyle meşhur bir adam varmış. mein kıyılarında balık pek az tutulduğu halde bu adam ne zaman balığa çıksa boş dönmez, sepetler dolusu balıkla gelirmiş. adam bu yüzden para kazanırken talihi de dillere destan olmuş. o kadar ki, birinin fazla talihli olduğunu anlatmak için "mein balıkçısı gibi talihli" demek adet haline gelmiş. günün birinde balıkçı ölmüş. tören için evine gelenler mein balıkçısı'nın evinde balık ve su üzerine zengin bir kütüphane olduğunu hayretle görmüşler. adamın neden balık avından boş dönmediği o zaman anlaşılmış.

austin ve celia

julio cortazar

austin latin mahallesinde fazlaca esnemeye maruz kalmadan lavta çalabileceği bir boite'de iş bulana kadar polanco evinde kalmalarına izin vermişti. austin'e karşı duyduğu kızgınlığı gizleyemeyen calac bu işe karşı çıkmıştı ama polanco insancıl güdülerle hareket ettiğini söyleyerek bir iki hafta onunla kalmak için izin isteyince calac da bütün bu fedakarlıkların lavtacı için değil celia için yapıldığını kabul etmişti.

"austin'in bir kadının gerçekte ne olduğunu anlamasının zamanı geldi." demişti polanco. "zavallının şimdiye kadar şansı hiç yaver gitmemiş, önce duc d'aumale, sonra londra'da ona yüklenen şu erkek arı işlevi, seni sıkmamak için diğer ayrıntılardan söz etmeyeceğim.

"cehenneme git" cevabını vermişti calac kısaca, kötü anılara panzehir olsun diye bir kitap yazmaya başlamıştı o sıralarda.

polanco'nun umduğu gibi, austin korkuyla ve geceleri kaplayan bir endişeyle, aşkı ve celia'nın çok sevdiği tuzlu bademlerin çıtırtısını bulmuştu, yaşama başlamaları gerektiğini tamamen unutarak, sırtüstü yere yatıp zaman zaman bir güvercin ayağının ya da bir bulut gölgesinin göründüğü çatı penceresine bakarak. kararsızlıkla bluzunun düğmelerini açmaya başlayan celia'nın: "arkanı dön, bana bakmanı istemiyorum." diye mırıldandığı o ilk ikindiyi çoktan geride bırakmışlardı.

uzakta soyunmuştum, elbise dolabının aralık kapılarından birinin arkasına saklanarak; yanına döndüğümde celia'nın örtünün altındaki gövdesinin hatlarını gördüm, halıda bir parça güneş ışığı vardı, ayakucunun bronz parmaklıklarının üzerinde yüzer gibi görünen bir çorap. bütün bunların mümkün olduğuna inanamadan bir an durakladım, sırtıma bir sabahlık almıştım, sonra yatağın kenarına diz çöktüm ve örtüyü ağır ağır kaldırdım; celia'nın saçları göründü, yastığa yapışmış profili, kapalı gözleri, boynu ve omuzları, ağır ağır sudan çıkan bir çocuk tanrıça gibiydi örtü inerken gizem, çatı penceresindeki güneş lekeleri altında mavi pembe bir gölgeye dönüştü, çizgi çizgi beliren bir bonnard bedeni örtüyü açan elimin altında, örtüyü fırlatıp atmamak için direnerek, daha önce kimse tarafından görülmemiş olan o gizemi açığa çıkaran elimin altında, sırtın başlangıcı, çaprazlanmış kolların pek örtemediği göğüsler, ince bel, kalçasının başlangıcındaki ben, teni ikiye ayıran ve koruyucu kalçalar arasında kaybolan o gölge hattı, dizlerin arkasındaki gerginlik ve tekrar o tanıdık baldırlar, korunan bölgeden sonra gelen günlük, sıradan bölge, yatağın en derin yerinde uyuyan midillilere benzeyen bilekler ve ayaklar. hem doğal olan hem de korku veren kımıltısızlığını bozmayı başaramadan celia'nın üzerine eğildim ve o yumuşak dağlar coğrafyasına yakından baktım. (austin)

herhalde çok uzun sürmüştür. belki insan gözlerini kapayınca zaman değişir. önce büyük bir sessizlik oldu, yere düşen bir ayakkabı, gıcırdayan bir dolap kapağı, bir yakınlık, sonra örtünün ağır ağır aşağı çekildiğini hissettim ve anbean austin'in gövdesinin ağırlığını gövdemde duymayı bekledim, dönüp ona sarılmak için ve bana iyi davranmasını, sabırlı olmasını söylemek için ama örtü indikçe indi ve ben korkmaya başladım. başka bir görüntü geldi tekrar gözlerimin önüne, neredeyse bağıracaktım ama aptalcaydı, aptalca olduğunu biliyordum ve birdenbire dönüp ona gülümsemeyi tercih ederdim ama onu öyle görmek istemiyordum, yatağın kenarında duran çıplak bir heykel gibi, örtü indirilirken bekledim, ta ki ben de kendimi çıplak hissedene kadar ve daha fazla dayanamayarak doğrulup ona döndüm ve austin bir sabahlığa sarınmış, yere diz çökmüş bana bakıyordu, ben de sarınmak için örtüye uzandım ama onu kenara atmıştı ve dosdoğru bana bakıyordu ve elleri göğüslerime uzanmıştı, gün batımı, loş bir çatı penceresi, merdivendeki ayak sesleri, dolabın gıcırtısı, zaman, bademler, çukulata, gece, bardaktaki su, çatı penceresi, yıldız, sıcak, kolonya, utanç, pipo, çarşaf, dön, böyle, yorgun, bir ses duydun mu? ört üstümü, birisi kapıyı çalıyor, bırak beni, susuzluk, fırtınalı bir deniz gibi kokuyorsun, pipo tütünü gibi, küçük bir çocukken beni kepek suyuyla yıkarlardı, küçük bir kızken bana lala derlerdi, yağmur mu yağıyor? buran kumral, aptal, üşüdüm, bana öyle bakma, üstümü tekrar ört, bademler, sana bu parfümü kim verdi? tell galiba, lütfen biraz daha ört üstümü, peki korkmuş muydun, onun için mi o kadar sessizdin? evet, sonra anlatırım, kusura bakma, korkacağını düşünmemiştim, sadece bekliyorsun sanmıştım, tabii ki bekliyordum, seni bekliyordum. (celia)

"biliyor musun beklediğimiz için mutluyum." dedi austin. "anlatması zor, kendimi.. bilmem ki, küçük bir ada üzerinde uçan bir deniz kuşu gibi hissettim; adaya inmeden bütün ömrümü öyle havada geçirmek isterdim, peki sen gül, salak, ben olabildiğince iyi anlatıyorum, hem ömür boyu öyle kalmak istediğim de doğru değildi, tabii ki istemezdim, sonrası olmasa, bana sarılıp ağlaman yani, hiç anlamı olmazdı."

"suss" dedi celia ağzını kapatarak. "koca aptal."
"sakar, aptal, yetersiz, kaypak, hepsi yanlış."
"sakar sensin. şuraya bak."
"bu gayet mantıklı."
"çünkü kabak senin başına patlamayacak."
"terasa ben götürürüm" dedi austin kahramanca.
"badem alsana" dedi celia.

kumların kadını

abe kobo

bilinmemek var olmamakla eşdeğerdir; olduğu yerde çürüyen bir mücevher gibi.

yirmi yaşındaki erkekler düşüncelerle tahrik olurlar. kırk yaşındaki erkekler ise derilerinin yüzeyiyle tahriki hisseder. fakat otuz yaşındaki bir erkek için en tehlikeli şey bir kadının siluet haline gelmesidir.

yalnızlık, hayal peşinde koşup da doyurulmamış susuzluktur.

yaşam sadece önemli olaylardan ibaret olsa, gelişigüzel el sürülemeyecek, narin bir sırça köşk olur. ancak gündelik yaşam tam da gazete başlıklarındaki gibidir. bu yüzden herkes, anlamsız olduğunu bile bile, pergelin ucunu kendi evine yerleştirerek ilgi alanını çizer.

insanın gözünü alan bir güneşle süslenmiş yaz, eninde sonunda romanlarda ya da filmlerde olan bir şeydir. gerçekte olansa, mürekkep kokan gazetenin siyaset sayfasını altına serip uzanmış kendi halindeki sıradan halkın pazar günüdür.

yaşamın anlamını sakatlayan bir eğitim sistemi hakkında ciddi şüphelerim var. olmayan bir şeyin var olduğuna inandırmaya çalışan ütopya eğitimi.

yazar olmak istemek, kukla oynatıcısı olup kendini kuklalardan ayırmayı amaçlayan bir egoizmden başka bir şey değildir.

medeniyet düzeyi yüksekliğinin, insanların derilerinin temizliği ile doğru orantılı olduğunu söyleyenler vardır. eğer insanlarda ruh varsa büyük olasılıkla deride gizlidir.

nişan ya da rozet sahibi olma isteği, insanın inanamadığı rüyayı görmeye başladığı zamanlarda doğar.

her nasılsa çoğu kadın, bacaklarını aralamak için, melodramlarda olduğu gibi, karşısındakine kendi değerini belirtmesi gerektiğini sanır. fakat neredeyse zavallılığa kaçan bu masum yanılgı, aslında kadınları tek yönlü bir ruhsal tacizin kurbanları haline getiren en önemli etkendir.

sabır yenilgi değildir. aksine, sabretmek yenilgi olarak algılandığında yenilgi başlar.

yerdeniz büyücüsü

ursula k. le guin

insanlar bilmedikleri şeylerden korkarlar.

güç, sadece ihtiyaç olduğunda ortaya çıkmaz; bilgi de olması gerekir.

büyücü olarak doğmuş birinin aklını karanlıkta bırakmak tehlikelidir.

bir şey söylemeden veya bir şey yapmadan önce, ödemen gereken bedeli bilmen gerekir.

insanı insan yapan, davranışlarıdır.

dünya bir denge içindedir. dengededir. büyücülerin dönüştürme ve çağırma güçleri dünyanın dengesini bozabilir. bu güç, tehlikeli bir güçtür. korkunç bir güçtür. bilgiyi izlemeli, gereksinime hizmet etmelidir. bir mum yakan, bir gölge yaratır.

aldatmacalar bile, aptalların elinde tehlike yaratabilir.

kim bir adamın ismini biliyorsa, onun hayatını avuçlarının içinde tutuyor demektir.

günün ağarması dünyayı ve denizi var eder, gölgeden şekli çıkartır, düşü karanlıklar krallığına kovar.

eğer karşılığında verecek bir şeyin yoksa, gemide de yerin yok demektir.

söz sessizlikte
ışık karanlıkta
yaşam ölürken
bomboş gökyüzünde
uçarken parlar atmaca

kötülerin, teslim olmamış ruhları ele geçirmeleri çok zordur.

birçok güçlü büyücü, tüm hayatlarını, bir tek şeyin ismini arayarak geçirirler; tek bir gizli veya kaybolmuş ismi arayarak. yine de listeler tamamlanmış değildir. ne de dünyanın sonuna kadar tamamlanabilecektir. dinleyin, o zaman nedenini anlarsınız.

dünyanın ne kadar aydınlık olduğunu, sen bana gösterinceye kadar unutmuştum.

büyücüler tesadüfen karşılaşmazlar.

natalie

balzac

isteğine boyun eğiyorum. bizi bizim kendisini sevdiğimiz ölçüde sevmeyen kadının bir ayrıcalığı vardır; ikide bir sağduyu kurallarını unutturur bize. alınlarınızda bir kırışık belirdiğini görmemek, en ufak bir isteğinizi geri çevirdiğimiz zaman kederleniveren dudaklarınızdaki somurtkan anlatımı dağıtmak için uzaklıkları mucizemsi bir biçimde aşar, kanımızı akıtır, geleceğimizi harcarız. bugün de geçmişimi istiyorsun, işte al. yalnız şunu iyi bil, natalie: isteğini yerine getirmekle hiç mi hiç hoşlanmadığım bir şeyi yapmak zorunda kaldım.

insan kalma alıştırmaları

atilla atalay

öncesi var da, nasıldı tam bilmiyorum.

olan şu ki: üç adam delirtici kırmızılıkta perdeleri içeriye gün ışığı sızdırmayan mağara gibi bir eve sığınmış, dışardaki hayatın dinmesini bekliyorduk. işsizdik. hayatın orasına burasına cv'ler yazıp yolluyorduk. cv'nin türkçesi tam olarak nedir bilmiyorum. çünkü isteyenler "cv" diye istiyordu hayatımızı. bildiğimiz bilgisayar dillerini, çalıştığımız yerleri, hayırlısıyla mezun olduğumuz okulları ingilizce olarak kağıda dökerken radyoda aydın dolaylarından "koca arap zeybeği" çalıyordu. sigara içtiğimizi gizliyorduk, ingilizcemizin esasen "elleme körolası arap uykularda adam vurulmaz" cümlesini çevirmeye yetmediğinden asla söz etmiyor, niyeyse istedikleri vesikalık fotoğraflarımızı cv'lere iliştirirken gözlerimizdeki yorgun çaresizliği okumalarından korkuyorduk.

"bu bir oyun naslolsa, niye bu kadar ciddiye alıyoruz ki" diyordu erdem. hep sarhoştu. "bakma sen, üşütmüşler, asıl bunların yapmaya işi yok, 'eleman arıyoruz' diye çağırıp sizlerle kafa buluyolar."

birkaç ay öncesine kadar hiç ağzına bile sürmemişken şimdi milyon tane sigara içiyor, kırmızı perdeler hariç evin her tarafında delikler bırakıyordu. bir iş görüşmesinde insan kaynakları bölüm başkanı bişey hanım'ı, hiç sigara içmediğine, üzerindeki sigara yanığını o an fark ettiği kravatı kardeşinden ödünç aldığına inandıramamış, dönüşte kravata işemiş ve hayatının ilk sigarasını yakmıştı. hep öfkeliydi.

"neden oturup da kim olduğumuzu; hatta kim olmadığımızı anlatmaya çalışıyoruz ki" diyordu. "hiç kimse değiliz hemşerim. dinlemiyorsunuz bile, yavşaksınız. onlar da 'biz eleman aramıyoruz, yavşak arıyoruz zaten. okuduğunuz tüm kitapları bi tarafınıza sokun, biz sizi ararız, çok beklersiniz' diye cevap maili yazsın, bitsin."

sonra hızını alamıyor, "24 ocak, 5 nisan, kara perşembe, mor cuma, deprem, hortum" gelmiş geçmiş cümle krizleri neden sonuç ilişkisiyle açıklıyor, sektörel ve konjonktürel bazda irdeliyor; hatta üstüne "insan eşref-i mahlukattır derdi babam" diye başlayan 150 mısralık şiiri ezberden okuyordu. hep sarhoştu erdem. ve hep aslında sarhoş olmadığını kanıtlamak için bize ve kendisine böyle bilgi-bellek gösterileri yapıyordu. masanın üstü ayılınca okumak için kendine yazdığı notlarla doluydu. bir tanesini bile okusanız, kendi bulduğunuz işi hiç düşünmeden ona verirdiniz.

delice sessizdi orhan. ve delice ayık. ya da uykusuzlukla sarhoş oluyordu, bilmiyorum. hiçbir zaman uyku değil ama sürekli bir mahmurluk, bir "hata mesajı"yla yüklü gözlerle dolaşıyor, başka dilde yalnızlık şarkıları dinlerken kafasını bilgisayara sokuyordu. ekran başında oturmaktan yorulunca sandalyeye bir kuş gibi tüneyip oturan yerlerini dinlendiriyor, ellerini klavyeden, gözünü ekrandan ayırmadan bir ayağıyla diğer ayağındaki çorabı çıkarabiliyordu. sanki, günün birinde ekranda bizim göremeyeceğimiz bir pencerenin açılmasını bekliyordu orhan. o pencereden içeri süzülecek ve artık bir "windows uygulaması" olarak yaşamını sürdürecekti.

ben ise uzaylılar tarafından kurtarılmayı bekliyordum. bir üst medeniyet gelecek, bizi manyak eden bu şizofren kültürün ağzını yırtacak, tek harekette cümle windows uygulamalarından çıkıp televizyonları camdan atacaktı. soran olursa böyle diyordum. gerçi şimdiye kadar böyle derinlemesine bir soru soran olmamıştı.

"eee, okul da bitti. nerde çalışıyon sen şimdik? nikah, nişan öyle bir şey var mı?"

bıkıp usanmadan bunu soruyorlardı. ne sorsunlardı ki peki? bu küçük, sevimli bir ilgi cümleciğiydi. binin üzerinde duyunca, tuhaf sosyolojik hesaplara giriyordun. herkeste bir bunalım, bir yırtma arayışı vardı, herkesin çevresinde senin benim gibi allah'a cv yazası gelmiş bir genç nüfus dolanıyordu. sana sordukları sorularla kendi durumlarını tartıyor olabilirler miydi?

"iyi iyi, bak numan beylerin oğlu da daha iş bulamamış... nurşizaanımların kızı da 28 yaşına geldi, yetmiş sekizli miydi, yok kız yetmiş dörtlü... bührek beylerin oğlu da sürtüyo, kendini içkiye vurmuş, kafayı bilgisayara sokmuş bıdı bıdı.."

yok ama. bu trilyon yıllık mahalle karısı iştahından başka bişeydi artık. mahalle karılarıyla vır vır yiyerek beyinlerini haşlak yumurtaya çevirdikleri bezgin kocaları öz evlatlarına bu cümleleri bıçak gibi soktuklarının farkına varsınlardı. neydi lan, ölelim miydi?

yok be yavrum, hangi anne baba evladının kötülüğünü isterdi ki? fakat kötü oluyordunuz işte. her seferinde kendinizi daha bir başarısız, işe yaramaz ve çaresiz hissediyordunuz.

bazen bir bardak şefkatli çayla gelirlerdi, aslında "eve elektrik yazmasın" diye loş olan ininize, eşek kadar adamken annenizin gizliden koyduğu baba parası bulurdunuz cebinizde. işte o zaman en ağır bıçak yarasını alıp yorgun düşer uyurdunuz. soba sönerdi, elektrik saati fır fır dönmeyi bırakırdı; insan, en az uyurken yük olurdu.

aslında kurtuluş’taki o eve bir günlüğüne gitmiştim. galiba o gün kırmızı perdeler açıktı. ama orhan'ın "biz bu evden çıkamıyoruz" dediğini adım gibi hatırlıyorum. erdem sızmış, yerdeki halının üzerinde boylu boyunca yatıyordu. bakkal çakkal telefonla eve geliyomuş. anne şefkatiyle onlara sahip çıkan bir şeyden söz ediyormuş gibi "eh, internet de var işte" demişti. bir şeyler daha konuşuyorduk, erdem yattığı yerden tuhaf hırıltılar çıkardı, orhan bana sarfettiği cümleyi hiç bölmeden kanepeden kalkıp yerde yüzükoyun yatan abisini çevirdi, şöyle bir yüzüne baktı, sonra yine ters çevirip bıraktı.

"sızınca böyle yatması daha iyi" dedi. "öbür türlü kendi kusmuğuyla boğulma tehlikesi var."

belki o dakika gitsem giderdim, kurtuluş’taki kırmızı perdeli evden. erdem’i o halde görünce, az daha yürüyüp her geçen gün giderek incelip alçalan bir duvarın öbür tarafına kolayca geçivermekten korkmuştum. ama gidemedim. bilmiyorum, belki o evdeki hiç kimsenin bana bir şey söyleyemeyecek olmasından, belki, "kaybolayım artık" diye. uyudum işte orda, o duvarın dibinde.

despotizm

raoul vaneigem

doğu despotizmleri, feodaliteler, modern diktatörlükler tarımsal değerleri savunurken; "yaşam alanı" güçlüğü çeken korumacılıklar, zihinsel arkaizm içine gömülmüş köylü cemaatleri, küçük bir cemaat ya da büyük bir ulus ölçeğinde, kuşatma altındaki bir şehri ele geçiren çılgınlığı yeniden üretirler; "kuşatılmışlık sabuklaması" denen ve semptomları bir toprak parçasıyla aptalca özdeşleşme, toprak mülkiyeti hakkının histerikçe talep edilmesi, zenginler ya da yoksullar gettosuna kapanma, dış ve iç düşmandan korku olan, bireylerin bedeninde ise, duygusal bir ketlenme, bastırma, korku, nefret, fanatizm ve karanlıkçılıkların oluşturduğu ve yüzyıllar geçtikçe savaşlarda, katliamlarda, holocaustlarda, soykırımlarda, ateşte yakmalarda, pogromlarda, cinayetlerde, intikamlarda, av cinayetlerinde ve gündelik barbarlıklarda kendini dışa vuran bir karakter kabuğu halini alan hastalığı yeniden üretirler.

picasso

frida kahlo

diego bir gün new york'ta, "tanrı'ya inanmıyorum ama picasso'ya inanıyorum." demişti. ne kadar haklıydı! bu ufacık adamın eşi benzeri yoktu. louise nevelson da kendi tarzında benzer bir şey söylemişti. "daha beşikteyken bile bir melek gibi resim yapıyordu picasso."

bense çok daha sıradan bir şey söyleyeceğim, ne yapalım: ne göz var picasso'da! hayatımda onunkine benzer bir ikinci bakış görmedim. gözleri, çevresindeki her şeyi, sizi, beni, her şeyi anında tuvalin üstünde sabitleştirir gibiydi. korkunçtu o bakış. o bakış sayesinde, sırf o bakışa sahip olduğu için doğuştan yarı yarıya ressamdı zaten.

kafelerde geçirdiğim ender akşamlardan birinde isyan ettim: eluard, dali'nin resmini övüyordu, bense ona ressam sıfatını bile yakıştırmıyordum. olsa olsa, o da zorlayarak, görüntü üreticisi denebilirdi dali'ye. şu fransızlar tuhaf insanlar. renoir gibi bir adamı göklere çıkarıyorlar; renoir'nın hiçbir değeri olmadığını söylemek istemiyorum ama örneğin monet gibi birisiyle karşılaştırıldığında pek de ahım şahım biri sayılmaz. buna karşılık, yapıtının vasat olduğu kanısıyla derain gibi birisine gölge düşürüyorlar.

politika ve propaganda

jean-marie domenach

karşıtın zayıf noktasını bulup kullanmak her türlü karşı propagandanın temel kuralıdır.

adolf hitler: her türlü propaganda, düşünce düzeyini seslendiği kişilerin en kalın kafalısının anlama yeteneğine göre ayarlamalıdır. düşünce düzeyi ne kadar aşağı olursa, inandıracağı insan kitlesi o kadar geniş olur.

paul valery: politika, insanların kendilerini ilgilendiren işlere karışmalarını önleme sanatıdır.

özgürlük öğretilmez; ama eğitim özgürlüğe hazırlar. bütün insan değerleri gibi özgürlük de ancak edinilmiş bir alışkanlıklar temeli üzerinde doğru dürüst işleyebilir.

adolf hitler: propaganda iktidarı elde tutmamızı sağladı; dünyayı fethetme olanağını da bize gene propaganda verecek.

napolyon: haklı olmak için, iyi olanı yapmak yetmez; bir de yönetilenlerin buna inanmaları gerekir. güç, kamuoyuna dayanır. hükümet dediğimiz nedir? kamuoyunu kendinden yana çekememişse, hiçbir şey.

propaganda, toplumun görüş ve davranışını, kişilerin belirli bir görüşü, belirli bir davranışını benimsemelerini sağlayacak biçimde etkileme girişimidir.

hegel: gazete okumak yeni insanın sabah duasıdır.

joseph goebbels: propaganda yapmak, her yerde, hatta tramvayda bile düşüncelerden söz etmektir. propaganda, çeşitleriyle de, durumlara uymadaki esnekliğiyle de, etkileriyle de sınırsızdır.

iyi bir propagandanın ilk koşulu, belli başlı izlekleri bıkıp usanmadan yinelemektir. goebbels, eğlenircesine, "katolik kilisesi 2000 yıldır hep aynı şeyi yinelediği için ayakta duruyor; nasyonal-sosyalist devlet de tıpkı onun gibi davranmalıdır" diyordu. 

walter lippmann: önder politikacı ilkin halkın başta gelen duygusuna sığınır. önemli olan, söz yoluyla, duygusal çağrışımlar yoluyla, sunulan programı halkta kendini göstermiş olan ilkel tutuma bağlamaktır.

adolf hitler: en utanmazsa yalanlar da izler bırakır, hiçe indirgenmiş olsa bile. yalan söyleme sanatının ustası olarak tanınmış olan ve onu kusursuzlaştırmak için çalışmalarını sürdüren herkesin bildiği bir gerçektir bu.

propaganda, kendi kendilerine, kendi iç çağrılarına, kendi geleceklerine inanan toplumların doğal bir belirmesidir.

güz

~berlin alexanderplatz

bir insan mı olmak istiyorsun? bu dünyada en iyi şekilde mi yaşayacaksın? bilge bir kadın seni doğurmadan önce bunların çaresine bakmalısın: dünya bir ağıt mekanıdır. öncelikle büyük memleketin sana baştan sona yapacaklarını sıralar. bazı özel şeylerle sana işkence eder; paragraflarla, yasaklarla seni sınırlar. onun ilk emri: "borcunu ödeyeceksin!" ikinci emri: "diline hakim olacaksın!" böylece alaca karanlıkta yaşarsın. şaşkınlıkla kaderini izlersin. geçen yıllar senin üzerinde izlerini bırakır. ak saçların bunun şahididir. bedenin zayıf düşer. sonra kol ve bacakların zayıflar. beynin lapa olmuş, küçücük şeyler büyümüştür. kısacası, o güz geldiğinde nefesin son bulacak ve yok olacaksın.

yolda

jack kerouac

hayat kutsaldır ve her anı değerlidir.

hayata babamızın çatısı altında her şeye inanan tatlı bir çocuk olarak başladığımız doğru değil mi? sonra lanetlenmiş, sefil, zavallı, kör ve çıplak olduğunuzu anlarsınız; ıstırap veren korkunç bir hortlak simasıyla kabus gibi bir hayatı tüyleriniz ürpererek yaşamaya başlarsınız.

kağıt amerika'nın doğduğu yer. bir metro girişine dikildim, yerde şöyle güzel uzun bir izmarit bulup alabilmek için tüm cesaretimi toplamaya çalışıyordum; ama ne zaman bir izmarit görüp eğildiysem, dışarı fırlayan korkunç kalabalık yüzünden gözden kaybettim ve sonunda o izmarit hep ezildi.

yıllardır evleneceğim kadını arıyordum. ne tip bir eş olur bu acaba, sorusunu kendime sormadan görüştüğüm bir kız olmamıştı hiç. dean ile marylou'ya lucille'den bahsettim. lucille onun hakkındaki her şeyi öğrenmek ve onunla tanışmak istedi. "bir kızla evlenmek istiyorum ben" dedim onlara. "böylece, ikimiz de yaşlanana kadar ruhum yanında huzur bulur. bu hayat böyle geçmez, bu çılgınlıkla -böyle nerde akşam orda sabah dolaşmamızla. bir yerlere gidip bir şeyler bulmak zorundayız."

bir şey, birisi, bir ruh, hayat çölünden geçerken takip ediyordu hepimizi, cennete ulaşmadan yakalanmaya mahkumduk. doğal olarak şimdi geriye bakıp düşündüğümde görüyorum ki, ölümden başka bir şey değildi o: ölüm cennetten önce ele geçirecek bizi. yaşarken özlemini duyduğumuz, iç çekip figan etmemize neden olan, her çeşit tatlı bulantıya katlanmamızı sağlayan şey, muhtemelen ana rahminde yaşadığımız ve kabul etmeye yanaşmasak daancak ölümde tekrarlanabilecek yitik bir mutluluğun anımsanışıdır.

orgon akümülatörü bir insanın içine bir iskemle koyup oturabileceği büyüklükte alelade bir kutudur. bir kat tahta, bir kat metal ve bir kat tahta daha: bu düzenek atmosferden orgon toplayıp uzunca bir süre alıkoyar ve insan bedeninin normalden daha fazla orgon absorbe etmesini sağlar. wilhelm reich'a göre orgonlar, yaşam ilkesinin titreşimli atmosferik atomlarıdır. insanlar orgonları tükendiği için kanser olur.

eski püskü bavullarımız gene kaldırıma yığılmıştı; daha gidecek çok yol vardı önümüzde. ama önemli değildi; çünkü yol hayattır.

insanların dünyasında adsız olmak cennette ünlü olmaktan iyidir. cennet nedir ki zaten? yeryüzü nedir? hepsi zihnimizde.

serbest bırakılmasına az kalmış olan mahkumun lafı döndürüp dolaştırıp tahliyesine getirmesi, diğerlerinin daha yatmak zorunda olduklarını ima eder. biz de gırtlağını sıkıp "bana ima etme" deriz ona. fena şeydir ima etmek.

kızlar

james joyce

her oğlanın bir küçük sevgilisi vardır.

genç adamlar yakınlarda bir genç kız olduğunu bilmekten hoşlanırlar.

karısını kendi zevkler listesinden öylesine kesinlikle silmişti ki bir başkasının kadına ilgi duyacağından kuşkulanmıyordu.

"acelem yok. beklesinler biraz. kendimi tek bir kadına bağlamaktan hoşlanmıyorum, anlıyor musun?" ağzıyla bir şey tadar gibi yaptı, yüzünü buruşturdu. "bayatlar sonra." dedi.

insan iç yüzünü bilirse kızların göründükleri kadar iyi olmadığını anlar.

rüzgârlar sustu ve akşamın kasveti durgun, zephyr bile kıpırdamıyor koruda, margaret'imin mezarında ben durmuşum çiçekler serperek sevdiğim tozlara.

son

metin altıok

soyunun mutlaka son temsilcisiydi

zaman zaman aynaya bakan hüzünle

tuğralı alnıyla eski bir berat gibi

avunan solgun yüzüyle

geçmişe tahta kapılardan geçerdi

kuş tokmaklı, asma kilitli

özgürlük

desiderius erasmus

özgür ve ön yargısız bir kafanın hiç kimseye aldırmaksızın elini değdirdiği her şey, artık çoktan eskimiş tasarımların kafesinde yaşayan bir dünya için yepyeni bir görünüm kazanır. çünkü bağımsız düşünebilen kişi, aynı zamanda başkaları için de en iyi ve en destekleyici biçimde düşünmüş olur.

bütün tutkuların kaderi günün birinde gevşemektir; her türlü bağnazlığın varabileceği nokta, günün birinde kendi başını yemektir. akıl ise beklemeyi ve direnmeyi bilir. kimi zaman, çevresindekiler sarhoşluk içerisinde tozuttuklarında susmak zorunda kalır. ama kendi sesini duyuracağı günün de geleceğini bilir; çünkü hep gelmiştir.

geniş bir dünya görüşünü, aydın yürekliliği temel alan her hümanist idealin kaderi, yalnızca tinsel-aristokrat bir ideal olarak kalmak, ender kişilerce benimsenmek ve bunlar tarafından bir miras gibi ruhlardan ruhlara, kuşaktan kuşağa aktarılmaktır; fakat öte yandan gelecekte bütün insanlığın kader birliği yapacağına olan bu inanç hiçbir zaman, en karışık dönemlerde bile tümüyle gücünü yitirmeyecektir.

insan ruhunun kendi yaşam alanından yola çıkarak bütün insanlığa bulunduğu atıflar, tekil insana kendi gücü üzerinde bir güç kazanma olanağını armağan eder. insanlar ve toplumlar, gerçek ve kutsal ölçütlerini ancak kişilerüstü ve gerçekleştirilmesi neredeyse olanaksız ideallerin evreninde bulabilirler.

savaşın en büyük yükü, bu savaşın hiç ilgilendirmediği kişilerin sırtına biner ve savaşta herhangi bir başarı söz konusu olsa bile, taraflardan birinin mutluluğu, öteki tarafın zararı ve yıkımı demektir.

özgür yaşanmışsa, özgür ölünmelidir! özgür ve sıradan giysiler içinde, hiçbir işaret takmaksızın ve bu dünyanın sunacağı tüm onurlandırmalardan uzak, bütün yalnızlar gibi özgür ve bütün özgür insanlar gibi yalnız ölmek.

örgütsüz grup

william mcdougall

örgütsüz gruplar aşırı ölçüde duygusal, dürtüsel, şiddete yatkın, tutarsız, dengesiz, kararsız ve eylemde aşırıdır; daha kaba duygular sergiler, aşırı ölçüde telkine açıktır, düşüncede dikkatsizdir, yargıda acelecidir, basit ve kusurlu mantık yürütmenin dışında mantık becerisinden yoksundur, kolayca yön değiştirir ve yönlendirilir, öz bilinçten, öz saygıdan ve sorumluluk duygusundan yoksundur ve kendi gücünün bilinciyle sürüklenmeye yatkındır; bu nedenle sorumsuz ve mutlak bir iktidardan beklediğimiz her türlü dışavurumu sergiler. dolayısıyla davranışları, ortalama üyesinden çok, asi bir çocuğun, tuhaf bir durumdaki cahil ve tutkulu bir vahşinin, en kötü haliyle de insandan çok yabani bir hayvanın davranışlarına benzer.

büyük saat

turgut uyar

nasıl yaşanıyor bu vesayetli dünyada

hangi çılgınlar nasıl dayanıyor buna

ey bilene bilene tükenen bıçak

bir şeyler yap

eskimeden gökyüzünün kutlu maviliği

öyle sanıyorum her şey biter

bir doğurgan hücre ve

bir yanlışlık kalır daima

belki bir kuruntudur yaralayan kalbimi

her insan bir uyumsuzluktur ölü olmadıkça

herkes ne zaman ölür

elbet

gülünün solduğu akşam

aşk bir sonbahar kimliğinde

sürdürüyor egemenliğini

birden bir bakıyoruz ki

her şey yerli yerinde

-deniz bir özdeyiştir, az kullanılır-

her zaman yazılır aşk şiiri

çünkü aşk yazılgandır

ve her zaman ortada

pazar perşembe cuma

kışsa

zordur bir yazı anlamak

şurda ayağımızın dibinde

oturan bir şeydi yaşamak

evet önümüz bahardır biliyorum

leylaklar açacak biliyorum

kiraz da çıkacak yakında

iyi şeyler söylemek de gerek biliyorum

sevgilim güzelim birtanem biliyorum da

şimdilik bağışla

sen benim sahiliğimsin

alışveriş

kemal tahir

marifet allah'tan korkup yahut da "cennete gideyim ne olacaksa" deyip iyilik etmekte değil ki.. allah'a, cennete, cehenneme inanmadan iyi olmak marifet. öteki türlüsü alışveriş oluyor. pazarlık oluyor. yani allah bile, kullarına boş boşuna söz geçiremeyeceğini anlamış da, "ey kullarım, iyi olursanız sizi cennete koyarım." demiş. analarımız da bize böyle demezler miydi? "uslu dur, sana şeker alırım; yaramazlık edersen babana söyler akşama seni dövdürürüm."

işte bundan da belli bir şey, allah'ı adamlar uydurmuşlar. o da tıpatıp bize benziyor. kanunları da bize benziyor, mükafatıyla mücazatı da.

fragmanlar

pascal mercier

.. hayatımın o noktasında bir kez daha durmak ve beni şimdi olduğum kişi yapan yöne değil de bambaşka bir yöne sapabilmek için duyduğum düşsel, heyecan dolu arzu.. bir kez daha ılık yosunların üzerinde oturmak, elimde kasketimi tutmak -zamanın içinde kendimin gerisine yolculuk edebilmek ve kendimi, yani yaşananlar tarafından damgalanan kişiyi de bu yolculuğa götürmek gibi mantığa aykırı bir arzu.

ötekinin suçu, gelişimde ortak adımlar, paylaşılan acı, paylaşılan sevinç, ölümlüler arasındaki dayanışma, görüş birliği, dışarıya karşı ortak mücadele, ortak güçler ve zayıflıklar, yakınlık ihtiyacının paylaşılması, zevk birliği, nefret birliği, paylaşılan sırlar, paylaşılan fanteziler, hayaller, paylaşılan hayranlık, paylaşılan mizah, paylaşılan kahramanlar, ortak alınan kararlar, ortak başarılar, başarısızlıklar, zaferler, yenilgiler, paylaşılan hayal kırıklıkları, ortak hatalar..

şu anda, onun yakında öleceği haberini alsalardı, onları neyin korkutacağı açık, basit ve tartışmasız değil miydi? uykusunu almamış suratımı sabah güneşine tuttum ve şöyle düşündüm: hayatlarının malzemesinden daha çok şey elde etmeyi istiyorlar, bu hayat ne kadar kolay ya da müşkül, ne kadar yoksul ya da zengin olursa olsun. mevcut olmayacak hayatı, sonları geldikten sonra artık özleyemeyecek olsalar da ve bunu bilseler de, bu hayatın sona ermesini istemiyorlar.

giriş merdiveninin ılık yosunlarının üzerine oturup babamın buyurgan arzusunu düşündüm, doktor olmalıydım, yani babam gibi insanları acılarından kurtarmayı beceren biri. gösterdiği güven için babamı seviyor, dokunaklı arzusuyla üzerime yüklediği ağır yük yüzünden lanet ediyordum.

incil'deki güçlü sözleri okumak istiyorum. onlardaki şiirin gerçek dışı gücüne ihtiyacım var. dua eden insanları seviyorum. onları görmeye ihtiyaç duyuyorum. yüzeysel ve düşüncesiz olanın sinsi zehrine karşı onlara ihtiyacım var.

bana baktı ve yüzünde uyanık yaşanan hayatın geniş bozkırından gelen bir gülümseme belirdi.

.. yaptığımız ve yaşadığımız her şeyde, sürüklenen kumlar olduğumuzu anladığımızda..