haiku gibi

cevat çapan

sana ne söylemek isteyebilirim

gözlerinden

uzaklara bakarken

gecenin ağaran ucundan koparıyorum

sabahın

ilk kızılcığını

yağmurdan bata çıka çamurlara

varıyorum pırıl pırıl

gözlerinin gölüne

iyi ki sapmışım

doğru evime giderken

sana yönelen yola

güz yaprakları bu dökülenler

bütün bu sarışınlık

karanlık kışa girmeden

durmadan camları sildi kadın

sabahı görmek için

düşlerin penceresinden

balıklar da uyumaktan vazgeçti

sulara vuran ayın

aydınlığı içinde

dağ yolunda

rakı burcuna giriyor güneş

kamyon ovaya inerken

narı ikiye bölünce

kanlı gözyaşları dökülüyor

içinden

narı da böl ikiye

korkma

artık ağlamayacak

suşehirliyim, diyor

gönlü şehirden çok

sudan yana

burası sinop, hiç görmediğim

oysa ben denizi görebiliyorum

zindanda olsam bile

gülümse, gülümse

gülümseyen gözlerinle başlasın gün

bir gökkuşağından dökülsün

yağmura dönüşen gülüşün

altıma serdiğin geceyi

yıldızlarınla donatıp

üstüme örtmeyi unutma

tünellere girip çıktıkça tren

gölgeleri titriyor gözümde

geride bıraktığım yüzünün

bir yarışın telaşına kapılmadan

akşamın tadını çıkarıyor

aslanağızları

devedikenleri

katırtırnakları

bir kadın ud çalıyor tenhada

akşamları çiçeklerini sulayan bir kadın

çaldıkça yakamozlar açıyor sularda

konsolun üstünde ucu kıvrılmış bir resim

feraceli kadın ayakta

sağ eli oturan kolağasının omuzunda

usulca giriyorsun rüyalarıma

çıt çıkarmadan

ve uyandırmadan halayıklarını

kırlangıçların saati

demek taşradayız

unutulmuş bir yaz akşamı

beş yıl sustuktan sonra

bu sözleri hangi seslerle fırlatmalı

geceye

havai fişeklerin sevinciyle

yağmurdan sonra

cevat çapan

sana

bir zamanlar

birlikte yürüdüğümüz o sokakların

serinliğini getirdim bu kez

elimden tutarsan

altından geçtiğimiz saçakların gölgesi

saksı saksı fesleğenlerin kokusu

sinecek bakışlarına ve soluklarına

her şeyin yitirildiği

ve yeniden bulunduğu

bu yol kavşağında

bütün o kalabalıkla karşılaştığımızda

seni benden uzaklaştıran zamanın

beni sana ne kadar yaklaştırdığını

anlayacaksın

başka yerler başka düşler

cevat çapan

bir dağdan iner gibi yavaşça

atını bağlayıp avludaki asmaya

odaya sessizce giren bir düştü babam

ben denize bakardım yarı uyanık

annemi çocukluğunda iskelede bırakıp

uzaklaşan gemiye

başka yerlerde, başka düşler canlanırdı

ağaran ufukta sabahın ilk karaltıları

sesler duyulurdu uzaktan karşı yamaçta

yapayalnız yürür gibi uçsuz bucaksız ovada

nasıl bir araya geldiklerini düşünürdüm

apayrı insanların, susarak yaşadıklarını yıllarca

gün, uzayan gün. bitmeyen yol. yakıcı güneş

bir baş dönmesi yalnızca yaprak kımıldamayan bozkırda

bir rüzgar özlemi, bir toprak kokusu

yağmurdan sonra tükenen soluğumda

gecenin karanlığı inmeden

sulara, uzak sulara

bir ardıç kuşu akasya ağacında

cevat çapan

o yaz

bol bol roman okudum

denize girdim kimsesiz kumsallarda

rüzgarların, balıkların adlarını öğrendim

nice cümlelerin altlarını çizdim

kırmızı kalemimle

örneğin

"asker dolu bir tren tarihi değiştirebilir"

sonra gene aynı kitaptan

"bir ardıç kuşu şakımaya başladı akasya ağacında"

geceleri

sararan otların üzerine uzanıp

bir açıkhava sineması seyrettim

gökteki yıldızlardan

ve altını çizdiğim cümlelerle konuşturdum onları

uzaktan bir çağlayanın sesi karışıyordu

yıldızların mırıltılarına

gene de duyabiliyordum adil nuşirevan'ın huzurunda

hayat denilen bu acılar denizinde

en acımasız dalganın ne olduğu konusunu tartışan

üç bilge kişiyi

odama çekilip yatmadan önce

tarihi değiştirebilecek asker dolu o trenin

hızla geçtiğini duydum

sonra da

akasya ağacında şakımaya başlayan ardıç kuşunu

karşıda midilli

denizin ötesinde, sessiz

bu sessizlik sanki

o sevdalı kadının

bin kulaklı geceye fırlattığı çığlık

binlerce yıl önce

william butler yeats

cevat çapan

yirminci yüzyılın önemli şairlerinden w.b. yeats son döneminde yazdığı bir şiirinde kendisiyle ilgili olarak şu dizeleri yazıyor:

son romantiklerdik biz -konu diye
geleneksel kutsallığı ve güzelliği seçtik
hangi şair adına ne yazılmışsa
halkın kitabına; en çok ne kutsayabilirse
insan aklını ve yüceltebilirse bir şiiri
ama değişti her şey, binicisiz şimdi o soylu at
bir zamanlar homeros'u taşıdıysa da eyerinde
kuğunun sürüklendiği o karanlık sularda

burada sözü edilen son romantikler blake'in, shelley'nin ve tennyson'un ardından gelen dante gabriel rossetti ve william morris gibi pre-raphaelites diye bilinen şairlerdi. ama irlandalı bir şair olan yeats'in yaratıcı kişiliğinin oluşmasında kökeninin ve karşılaştığı başka kişilerin de payı vardı.

tanınmış bir ressam olan john butler yeats ile varlıklı toprak sahibi bir ailenin kızı olan susan polexfen'in oğlu olan yeats 1865'te dublin'de doğmuş, küçük yaşta ailesiyle birlikte londra'ya gitmişti. öğrenimine ingiltere'de başladıysa da ailesinin 1880'de dublin'e dönmesiyle önce oradaki erasmus smith lisesi'nde, daha sonra da metropolitan güzel sanatlar okulu'nda öğrenci oldu.

babasının atölyesinde birçok ressam ve yazarla tanışan genç yeats bu dönemde resimden çok şiire ilgi duymaya başladı ve ilk şiirleri 1885'te dublin university review'da yayımlandı.

1887'de yeniden ailesiyle londra'ya yerleşen yeats orada ernest rhys adlı bir arkadaşıyla rhymers club adlı bir dernek kurdu. gene bu dönemde ingiltere'nin endüstrileşmesinin ve kentleşmesinin kültürel hayattaki sertliğine tepki duyarak mistisizmle ilgilendi, ruh ve maddeci grupların kurdukları derneklere üye oldu. isveçli düşünür swedenborg'un yapıtlarının etkisi altında kaldı. bu tutkusu son yıllarda hint felsefesiyle ilgilenmesine ve bir hintli uzmanla on upanişadın ilkesi'ni çevirmesine yol açtı.

irlanda'da bağımsızlığın kendilerinden çok daha güçlü olan büyük britanya imparatorluğu'na karşı silahlı bir ayaklanmayla gerçekleşemeyeceğini biliyordu. bu yüzden her şeyden önce irlandalılık ruhunu canlandırarak yeni bir kimlik kazanma yolunda kendisi gibi bir kültürel uyanış hareketinin başlatılmasını düşünen yazar ve sanatçılarla birlikte çalışmaya başladı ve bu hareketin önderlerinden biri oldu.

1889'da irlanda bağımsızlık hareketinin ateşli militanlarından maud gonne adlı güzel bir kadın oyuncuyla tanışınca ona ömür boyu sürecek bir tutkuyla bağlandı. birçok şiirinin esin kaynağı olan bu güzel kadına yeats defalarca evlenme teklif ettiyse de onu evet demeye bir türlü razı edemedi. ama bu ilişki yüzünden çok istekli olmasa da ulusal bağımsızlığa destek sağlanması uğrunda maud gonne'la birlikte birçok etkinliğe de katıldı.

yeats'in sanat hayatını belirleyen bir başka önemli kadın da 1896'da arkadaşı edward martyn'in aracılığıyla tanıştığı lady augusta gregory'ydi. eski seylan valilerinden birinin dulu olan bu soylu kadın ulusal irlanda tiyatrosu'nun kurulmasına destek oldu. bu birkaç yıl içinde abbey tiyatrosu'nda aralarında yeats, lady gregory, edward martyn'le birlikte john millington synge'in de oyunlarını yorumlayan irlandalı bir tiyatro topluluğu oluştu.

bu girişimcilerin amacı halk masallarından yola çıkan, konularını halkın diliyle işleyen, giderek halkın yaşayışını yalın bir sahne tasarımıyla yansıtan bir halk tiyatrosu kurmaktı. yeats ayrıca koşuk diliyle yazacağı oyunlarla shakespeare ve çağdaşlarının şiirsel tiyatrosunu da yeniden canlandıracağına inanıyordu.

yeats için bir geçiş dönemi olarak tanımlayabileceğimiz 1910-1918 arası onun on yedinci yüzyıl şiir geleneğiyle, özellikle de donne gibi şairlerle ilgilenmesi, bir anlamda modernizme geçiş aşamasını gerçekleştirdiği yıllardır.

1913'te yeats'i "ciddiye alınacak tek şair" olarak tanımlayan amerikalı şair ezra pound biraz da onunla tanışmak için londra'ya gelmişti. sonunda bu karşılaşmadan daha çok yararlanan yeats oldu. çorak olarak gelen pound usta seçtiği yeats'e gereksiz sıfatlardan kurtulup şiirini gerilim kazandıracak fiillerle güçlendirmesini öğretti. oyunları için de japonların no tiyatrosunu örnek alabileceğini gösterdi.

yeats artık gençlik yıllarının romantizmini geride bırakmıştı. ama önem verdiği simgelere inancını yitirmiş olsa da hayatına anlam kazandıracak yeni simgeler de aramıyor değildi. işte dublin'deki 1916 paskalya ayaklanması onun yeniden ana yurdunun kanayan sorunlarına dönmesini sağladı. bu dönemde "the green helmet" ve "responsihilities" kitapları ve ünlü "easter 1916" şiirleri onun bu yeni aşamasındaki ağırbaşlılığını gösterir.

1916'da yeats, maud gonne'a bir kez daha evlenme teklifinde bulundu ve gene reddedildi. bundan birkaç ay sonra da maud gonne'un gençliğinde lucien millevoye adlı fransızdan olma kızı iseult gonne'a evlenme teklif etti. kendinden otuz bir yaş küçük olan iseult da onu reddedince, evlenip çoluk çocuk sahibi olmak isteyen yeats sonunda kendisine evet diyen yirmi dört yaşındaki georgie hyde-lees adlı bir genç kızla evlendi. bu mutlu evlilikten kızları anne ve oğulları michael doğdu. yeats karısının ruhlarla iletişim kurduğuna inandığı için onun duyduğu seslerden yararlanarak bir süre otomatik yazım denemelerine girişti.

yeats mistisizmle ilgilenmeye başladığı yıllardan beri şiirlerindeki simgelerin çözümünü sağlayacak bir sistem oluşturmaya çalışıyordu. bu oldukça karmaşık sistemi "a vision" adlı bir kitapta açıklamaya çalıştı.

1922'de irlanda'nın özerk bir devlet olması üzerine senatoya seçilen yeats iki dönem bu görevi yerine getirdikten sonra 1928'de sağlık sorunları yüzünden senatodan ayrıldı. 1923'te nobel edebiyat ödülü'nü alan şair bu ödülü kendisinden çok özerkliğini kazanan irlanda kültürüne ve bağımsızlığına verilmiş bir ödül olarak değerlendirdi. nobel ödülü yeats'in kitap satışlarını artırdığı gibi, ödülden gelen parayla yeats yalnız kendisinin değil, babasının da borçlarını ödeme olanağı buldu.

irlanda tiyatro hareketinin halkçı tutumu yeats'i büyük ölçüde halka yakınlık duyan bir tiyatro yöneticisine dönüştürmüş, 1916'da paskalya ayaklanmasıyla ezilenlerden yana bir sorumluluk duymasına yol açmıştı. ancak orta sınıf duyarlığına ve davranışlarına karşı her zaman kuşkuyla bakan yeats 1929 ekonomik bunalımının dünyada yol açtığı sorunların demokratik yollardan çözülemeyeceğine inandığı için gençliğindeki gibi yeniden aristokrasiye yakınlık duymaya başladı. belki de pound'un etkisiyle zaman zaman mussolini'ye duyduğu hayranlığı dile getirdi. ancak onun bu siyasal görüşlerini açıklamada çocuksu bir yan olduğunu da unutmamak gerekir. nitekim 1937'de pablo neruda onu madrid'e çağırdığı zaman, yeats şilili şaire yazdığı mektupla faşizme karşı cumhuriyetçileri desteklediğini bildirdi.

cinselliğin yaratıcılığının bir güç kaynağı olduğuna inanan yeats son yıllarında zaman zaman yaşlanmanın karamsarlığına kapılıyordu. 1934'te geçirdiği steinbach ameliyatıyla cinsel gücüne yeniden kavuşmayı umuyordu. gerek o yılların şiirlerinde, gerekse bazı genç kadınlarla kurduğu romantik ilişkilerinde böyle bir gençleşmenin izlerine de rastlanıyor. 1936'da oxford book of modern verse'ün editörlüğünü üstlenen yeats 28 ocak 1939'da fransa'da, menton'da öldü. önce roquebrune-cap-martin'de gömülen şairin cenazesi 1948'de irlanda deniz kuvvetleri'nin bir zırhlı gemisiyle irlanda'ya getirildi ve çocukluğunda yaz tatillerini geçirdiği sligo'da drumcliff'te toprağa verildi.

yeats'in son yirmi yılı the wild swans at coole, michael robartes and the dancer, the tower ve the winding stair kitaplarının yayımlandığı en parlak dönemidir. bu şiirlerdeki ritim canlılığı, belli bir tarih bilincini yansıtan simgelerin anlam yoğunluğu, uyak düzeninin ezgi zenginliği yeats'in gerek kendi dostlarından, gerekse tarihsel kişilerden bir mitoloji yaratmış ve kullanmaktan vazgeçmediği simgelerle yaşadığı çağı ve dünyayı rönesans sanatçılarını çağrıştıran bir ustalıkla yansıtmıştır.

genellikle yirminci yüzyılın en önemli simgeci şairlerinden biri sayılan yeats öbür yenilikçi şairler gibi özgür koşuk denemelerine hemen hemen hiç girişmedi. şiirlerini geleneksel biçimlerden vazgeçmeden, ama zaman içinden her türlü gereksiz süsten ve şairanelikten arıtarak yalınlaştırdı.

önceleri irlanda halk edebiyatındaki cinlere, perilere, pagan dünyasının doğaüstü kahramanlarına yer verirken, olgunlaştıkça, yaşadığı çağın sorunlarına, bir parçası olduğu toplumun gerçeklerine yer verdi. bunu yaparken kişisel yaşantısını, yakınlarını ve dostlarını da olanca içtenliğiyle dile getirmekten çekinmedi.

önemsediği değerleri büyük bir başarıyla yansıttığı "bizans'a yolculuk", "okul çocukları arasında" gibi şiirlerinin yanı sıra "sirk hayvanlarının kaçışı" adlı şiirinde son şiirlerinin esin kaynağını şöyle açıklıyor:

"o usta işi imgeler eksiksiz oldukları için
ruhun saflığında ortaya çıkmışlardı
ama kaynağı neydi onların? bir yığın çöp
sokaktaki süprüntü, kırık dökük kap kacak
boş şişe, kuru kemik, paslı demir, teneke
bir de kasada oturan o yaşlı sürtük
artık merdivenim de devrildiğine göre
kalbin o köhne eskici dükkanında
serilip yatmam gerek merdivenin dibine"

çınar

cevat çapan

dağın eteklerinde orman

çam, sedir, ulu çınarlar

birbirini seyrediyor aynasında denizin

çamlar pürleriyle suskun

sedirlerin gözleri uzakta

"ölünceye kadar seninim" diyor denize

kendi gölgesinde yanan bir çınar

bir deli dülger

cevat çapan

bak gene şaşırtıyorum seni

kış ortasında bir cemre

gibi düşerek kapının eşiğine

bir kuşluk vakti

cebimde yaz güneşi

kırlangıç hızı

gül kurusu

ağustos böceği

ah, ne çok şarkılar öğrendim

gurbette

kağıt oyunları

gözbağcılık

acılı yemek tarifleri

balkonuna tırmanırken

geceye gizli

aklıma takılan bu sarmaşık

sabahsefası mı

hanımeli mi

soluk soluğa

cevat çapan

uzun, karanlık bir çığlığın da ardına düşebilir insan

titrek, eğri büğrü bir yazının çağrısına da uyar

bırakıp her şeyi döner

aşk bir buluşmadır çünkü

her zaman gecikmiş bir buluşma

bitmeyen bir kavuşmadır da aşk

araya her zaman bir şeyler girer

bazen kendi sevincinin kanat gölgesi

bazen nabzın hızı, yüreğin titreyişi

tüylerin telaşıyla besleniyor gibidir

araya her zaman bir şeyler girer

çalışma saatleri, karşılıksız sorular

nereden bilebilir insan

bunların hepsinin de aşk olabileceğini

çoğu kez aldatıcıdır da

bakarsın, herkes onun askeri, onun şehidi

oysa aşk, hiçbir zaman bir yarış değildir ki

bu yüzden yanılır hep

sayın muhbir vatandaş, köftehor okur, arsız yetkili

sararmış bir fotoğraf olarak da çıkabilir karşına

borulu bir fonograf kılığıyla da

bakarsın, ona da dadanmış

gündelik hayatın sosyolojisi

yeniden duyulur bazen o uzun ve karanlık çığlık

çağıran o titrek yazı yeniden belirir

çünkü aşk en eski köprüsüdür balkanların, en eski

bilirim deppoyları

cevat çapan

güz -geceye yönelmiş bir saati güzün

gözleri bulutlara takılı

iskele nerdeyse uzaklaştı vapurdan

bir martı bakışların içinden süzülüp

bir başka martıya değiyor

sular mı, hava mı ormandan boşalan

dokunsan, gözleri çiçek dürbünü

yürüsen, bitmeyen bir mağara karanlık

yosun basamaklı uzak kuleden

belirsiz adımlarla iniyor gece

sözleri çalgısız bir şölenin artığı

bir yerde bir tavşan, ürkek-

bir avcının duyulmayan türküsü

sevinse, üç el silah atsa havaya

susuyor -paslı bir tabanca öfkesi

şimdi yollar toz çamur arada

taraçanın altında atkestaneleri

güz -mektupsuz, habersiz günleri güzün

barış askerleri talimden yorgun

nerde bu köhne gecenin kundakçıları

göç

cevat çapan

ayrılırken

turuncu panjurlarını

aralık bıraktığınız ev

yıllarca

o açık pencereden girip çıkacak

çocukluk arkadaşın güvercinler

anılarının karanlık odalarına

arkanızdan bir kova suyla

sizi uğurlayan komşunuz

her akşam

tencereyi hızla maltıza vuracak

arka bahçede

bir daha hiç karşılaşmayacağınızı

unutmak için

sırtını denize çevirmiş

gözleri dağlarda

hangi son mutlu

cevat çapan

trenin penceresinden çekilmiş

bir resimden bakar gibi bakıyorsun dünyaya

dünya dersen, paçavralaşmış bir dünya

ülkesinden kaçarken yakalanmış bir zorba

barbut atıyor çöl dekorlu

eski bir fabrika avlusunda gaddar gardiyanıyla

tahta perdede, afişteki yarı çıplak kızın

delikanlıya uzanan kolu yırtılmış

çalpara eşliğinde bir şarkıcı

dirlik düzenlik içinde bir dünyayla dalga geçiyor

karaparaların saçıldığı karanlık gazinoda

işin başlangıcı mı bu sonu mu ortası mı

eskimeyen bir hikaye nerdeyse

küllendikçe sönmeyen o eski ateş

ölümsüz

cevat çapan

sözcüklerinin

koyu yeşil

karanlık ormanına

dalıyorum gene

osip mandelştam

bilinmeyen mezarını arıyorum

kulağımı toprağa dayayıp

yeraltının sessizliği içinde

soluğuna biçim veren

birer atardamar

kımıldayan dudakların

duyar gibi oluyorum

üzerinde

kızılkara büyüyen

bu buruk böğürtlenler

senin zengin yoksulluğun

görkemli züğürtlüğün

tek mirasın

"sakın geç kalma erken gel"

cevat çapan

usulca gir kapıdan, zile basma

hiç telaşlanma ben daha dönmemişsem

yoldayımdır, nerdeyse yokuşun dibinde

suların kararmasını bekliyorumdur

tuğla harmanlarından gelen yanık havanın

bahçedeki akşamsefalarına sinmesini

güç bela dizginliyorumdur içimde

dörtnala sana koşan küheylanları

bütün gün kağıttan dağlar arasındaydım

nabzım ileri giden bir saat gibi işledi durdu

dilekçeler, kararlar, tozlu makbuzlar

hep adını okudum silinmiş satırlarda

pencerede kuleler, minareler, kirli gök

durmadan kuşlar uçtu bir bacadan

rüzgara karışan saçlarını gördüm

bulutlu aynalarda

balkonun kapısını aç, su ver saksıdaki çiçeğe

geyikli örtüyü ser masaya, dinlen biraz

sessizlik şaşırtmasın seni, ürkütmesin

ben içindeyimdir o alaca sessizliğin

şehrin gürültüsü dolacak az sonra odaya

karanlık bir yankıya dönüşecek karşı dağlarda

bana düşlerini anlat

cevat çapan

bir şenlik oduydun sen
baktıkça ışıtan ve ısıtan

ben küflü kitaplarda

sözcükler, anlamlar

ve tanımlarla boğuşurken

bir şenlik odu ya da bir sağanak

sevdanın kızgın çeliğine

su veren

bir gün sana gene yollarda rastlasam

birlikte kır kahvelerine gitsek

konuşmasak

"ölünceye kadar seninim" diyor denize

kendi gölgesinde yanan bir çınar

nasıl yitirdiniz birbirinizi

nerede çözüldü eller

aklın özgürlüğüydü senin çılgınlığın

içimin içime sığmaması

canevimde çırpınan

küçücük bir kuş

olmasından mıdır aklın

beni tanıyasın diye bir gün

doğmanı bekledim sabırla

son yağmurlar da dindi dinecek

yazın habercisi kırlangıç

saçakta

senin o atlıkarınca gülümseyişinle

sana unutulmuş bir çardağın altında

galibarda renkli bir mürekkeple yazıyorum

yeniden depreşen bir sevincin ötesinden

sana bakıp

bütün sessizliklerini ezberleyince

boğuk yankılarla bir sıla

bir gurbet gibi

yerleştiydi içime

bu sessizliği özleyeceğiz, diyor adam

ben hiçbir şey özlememeyi öğrendim diyor kadın

köylerde dolaştık bütün gün

üzüm yedik bağlarda, buğulu

bir başka dilde konuştuk

soluyan atlarımızla girdik geceye

düşlere durduk

bu uçsuz bucaksız ovanın bitiminde

kimsesiz bir nehirle buluşuyor gece

sazlıklar içinde

bir yaştan sonra, sınırsız bir çağrışımlar

zinciridir hayat

sonunda sana sığınıyorum, ey şiir

rüzgarları ve fırtınaları yararlı kılan

her şey bir güzel kız için yazılır

hayatta çok geç öğrendim

yolumu kaybetmeyi ormanda

bu yüzden, büyülenmiş gibi aşkla

dolaştım durdum

sevdiğim şehirlerin sokaklarında

iş anlatılanda değil, anlatanda

sen büyürdün, büyürdü göçebe kuşların

giderken aramıza bıraktıkları sessizlik

düşçülerini bekleyen düşler gibidir

yağmur bulutlarının altında toprak

bir masal söylemi sanki hayat

biliyorum, dışarda gündelik çırpınman

aldırışsız çullanıyordur gözlere, kulaklara

çıldırtan renkleri, gürültüleriyle

içerde.. hayır, hayır

kötü şeyler yazmak istemiyorum sana

karanlığında yolunu yitirmek istediğim bir ormandın sen

bense nereden geldiği bilinmeyen bir yolcu

mutluluk bir gülmüş eskiden

adı üç kez anılan

"bütün ağaçlar söğüt olmuş

yağmura yaslanmış ağlıyorlardı"

her şey uzaklaşıp kayboldukça

güzelleşiyor

"bense" diyor, "dolaştım durdum dünyayı

içimdeki kölenin rehberliğinde"

deniz ürperiyor uzakta

küçücük dünyamızda

ne bencil bir baş dönmesi

nasıl bir umursamazlık

bunca yıkım

bunca kül ve elmas içinde

"ah o bulutsuz gökyüzü, o çırpıntısız deniz

kumsalını, kayalıklarını uzaktan görebildiğimiz ada"

ve aylar sonra

çıkıp gelmiş özlemin burgacından

bakışlarında düş kıvılcımları

rodos'tan bodrum'a geçerken kayığımla

dante'yi okudum, demişti balıkçı

ay ışığında

paluko teknenin burnunda

suların derinliğini ezberliyordu

mavi gözlerinde batık bir dünya

yürekteki ok

cevat çapan

kasırga nasıl sökerse

meşeleri kökünden

öyle sarsıyor yüreğimi aşk

(sappho)

batan gün her sabah yeniden doğar

ama bu bizdeki süreksiz ışık

bir kere söndü mü ötesi gece

(catullus)

ne güzeldir güneşler sıcak yaz akşamları

kainat ne derindir, kalp ne kudretle çarpar

üstüne eğilirken ey akşamın pınarı

sanırdım ciğerimde kanın kokusu var

ne güzeldir güneşler sıcak yaz akşamları

(charles baudelaire)

dudak dudağaydı soluğumuz ve göz göze

aynalarımız içinden birbirimize uzanmış

deniz hafifçe sallıyor sessizliğinin dibinde sözlerimizi

ve dalga alıp götürüyordu son anıyı

geçip giden ay görüverirse gecesinde

çakıl çarşaflarda yatan şu bitkin gövdeleri

(andre verdet)

bir yıldız ve bir damla gözyaşım

değdiler birbirlerine ve birden

bir tek damla oldular

tek bir yıldız

kör olup kaldım sevda ile

ve sevda ile kör olup kaldı gökyüzü

bütün evrendi -ne fazla ne eksik-

yıldızın kaygısı, gözyaşının ışığı

(juan ramon jimenez)

inci çiçeklerinin

solgun ıslak yapraklarınca suskun

yattı yanımda şafakta

(ezra pound)

kolayca açar beni en ürkek bir bakışın

parmaklar gibi kapamış olsam bile kendimi

sen hep yaprak yaprak açarsın beni, baharın

-dokunup ustaca, gizlice- açışı gibi ilk gülünü

(e.e. cummings)

öyle derin ki gözlerin içmeye eğildim de

bütün güneşleri pırıl pırıl orada gördüm

orada bütün ümitsizleri bekleyen ölüm

öyle derin ki her şeyi unuttum içlerinde

(louis aragon)

üç kibrit çaktım karanlıkta arka arkaya

birincisi yüzünü görmek için toptan

ikincisi gözlerini görmek için

üçüncüsü ağzını görmek için

sonra kararttım dünyayı

hatırlamak için bütün bunları

kollarımda sıkarak seni

(jacques prevert)

binbir zambak ekiyorum hayatın tarlalarına

ak alınlı rüzgara binbir çocuk

iyilik tüten güzel sağlıklı çocuklar

ve ufka nasıl bakacaklarını biliyorlar

ezgilerle yükselirken adalar

(odisseus elitis)

benim için hep dingin bir coğrafya oldu bedenin

uysal deniz suyunun gökkuşaklarıyla çevrili

ve sert rüzgarlarına adanmış kız kadırgaların

bin yıllık kepezlerin açığından yelkenler fora

aşıp geçen yıldızların ulu burnunu

(andre verdet)

dudaklar, öpüşler, aşk; her şey yeniden doğar

ölümsüz, o yalın unutuşla

gecenin kızlarıdır yıldızlar

(octavio paz)

"şairlerin gerçek yaşamöyküleri, onların yapıtlarıdır."