çıngırak

metin eloğlu

çıngıraklı saati kurdum geceden

göreyim seni beni şafakla uyandır dedim

rüya dolu bir uykunun ardından

çıngırak çalınca dupduru geldim

kendimi dar attım karşı dağın yamacına

o alacakaranlıkta olup biteni

elbet bir kenara yazdım

saat altı sularında yaz sabahında

toprağın bir toprak oluşu var

börtü böceğin hepten uyanışı

denizin bir deniz oluşu var ki deme gitsin

ekin tarlasının kıyıcığında

ağacın uzlayışı var

sonra ortalık ışıdı bu ne güzel iş

kuş ötmeye başladı sevincinden

anladım ki işi oydu

gökyüzüne baktım rengince

çiçeği kokladım

cinsince kokuyordu

baktım ki tabiatta yalan yok

çiçek açarsa meyve veriyor

ırmak gibiyse denizlere akacak

dağsa ovaların çok yükseğinde

kuzuysa kurttan iyi

taşsa havadan ağır

balıksa suda soluyacak

domuz bile yavrusunu emzirecek

saçılan her tohum filizleniyor

yonca oluyor, keten oluyor, buğday oluyor zamanla

baktım ki tabiatta yalan yok

ellerimiz el olmadıktan sonra

vazgeçelim be kardeşler

aklımız akıl değilse

gönlümüz gönül değilse

gücümüz boşunaysa

vazgeçelim olsun bitsin

böyle yarı yalan yarı yanlış

yaşamaktan fayda yok

kof demirli pencere

metin eloğlu

cezaevinde bir kanımlık uykuda düşte

şuramdan bir şey koptu

bir gün değil beş gün değil ki bu

canıma tak dedi işte

gayrı umut dürter yürek silkinir

peşisıra bir özlem ürküsüz ayık

sen miydin istanbul muydu baharda mıydık

tutsak gözlerim bulanıverir

ama senin gözlerin hür

ikimiz için görecekler taş çatlasa

zor ellerim ko kıskıvrak bağlıysa

seninkiler elbet bir işin ucundan tutar

ayırsalar öldürseler gene benimsin

nice ayıbımı örten o eşsiz yama

etim değil kemiğim değil kanım değilsin ama

gençliğimsin sağlığımsın hürriyetimsin

benim dilim boşuna kollarım yitik şimdi

sen doy sen edin sen tadıver

artanı birikeni bana da yeter

bölüşmek zaten senin eski işindi

inceliğini sarsam öpsem yüreğini

ben buralarda acıktım çok

karnım pişirdiğin aşla doyar ancak

senin suyun arıtır kirlerimi

hızlan çoğal gülümserliğini takın gene

sırası gelince hayıflan gocun

bana varımı yoğumu ileten güvercin

kon çırılçıplağım üstüme tüne

elle uzanılmaz kof demirli pencereye

bir günışığı dadandı senin için

duy benim bitanemsin

bunsuzluk yaraşmaz sana

şimdi uzaklardasın

mehmet h. doğan

ilk gençlik yıllarında, memleketin ıssız, hareketsiz kasabalarında geçirilen uzun yıllar, yalnız kalmanın hiç de öyle korkulacak bir şey olmadığını öğretir insana, kendi kendini biriktirmeyi öğretir.

edip cansever: bizlere dadanan her yakıcı umutsuzluk, her küstah acı, bir güzelliğe, bir yaşama direncine dönmek zorundadır. anlam da bizde, anlamsızlık da.

küçük kentlerde, tenha kasabalarda yaşamak zordur; sonsuz bir özveri gerektirir, kendine yetme gücü gerektirir. düzayak yaşam kolaydır; ama sıkıcıdır. ya da yaşamdan, dünyadan beklentilerinizin adamakıllı azaldığı bir yaşa ulaşmanız gerekir.

aziz nesin: bir her yana birden koştuk, koşmak zorunda bırakıldık. tarih, ekonomi, politika, edebiyatın her dalı, öykü, roman, tiyatro, sosyoloji, daha neler neler.. olamaz, olmamalı böyle şey. olur demek, hiçbiri tam olarak olamaz demektir.

çok denedim anlatmayı, yazmayı; ama olmuyor, acılar bu kadar sıcak ve tazeyken anlatamıyor insan. bütün yazılanlar, bütün anlatılanlar hafif, çocuksu kalıyor yaşananın yanında, insanı doyurmuyor. yaşananın ağısı yüreğe oturdukça sıkıyor boğazını insanın.

asım bezirci 2 temmuz 1993'te sivas'ta 35 şair, yazar, sanatçı, aydınla birlikte yobazlarca yakıldı.

denizin morluğunu belirtmek için
deniz mordur demek yetmiyor
o morun gerekçesini de belirtmeli
denizle olan ilişiğini de
ondan sonra deniz mor (metin eloğlu)

metin altıok ağır yanıklarla bir hafta daha boğuştuktan sonra 9 temmuz 1993 günü gitti. onları yakan karanlık çağ artıklarının yargılanmasıysa 5 yıl sonra hala sürüyordu. 37 insanın yaşama hakkını ellerinden vahşice alan gözü dönmüş yabanlar, ağır tahrik (!) nedenleri ileri sürülerek kurtarılmaya çalışılıyor.

evet önümüz bahardır biliyorum
leylaklar açacak biliyorum
kiraz da çıkacak yakında
iyi şeyler söylemek de gerek biliyorum
sevgilim güzelim bir tanem biliyorum da
şimdilik bağışla (turgut uyar)

övgü nesine artık yaşamayanların! övgü, olsa olsa biz yaşayanların işine yarayan kalp bir paradır.

halikarnas balıkçısı: her yaşayan insan hayatın askeridir. ölüm var, her zaman. ölüm hayata sığmıyor ama hayat ölümü aşıyor. hayat doğadır.

şakir paşa'nın torunu olan cevat şakir kabaağaçlı, 87 yıllık ömre birkaç kişinin yaşamını sığdırarak kendi bildiği, istediği gibi, kendisine nasıl geliyorsa öyle yaşadı. orta öğrenimini robert kolej'de okuduktan sonra oxford'da yeni çağlar tarihi bölümünü bitirip yurda döndüğünde (1910) kendine pekala yüksek maaşlı bir görev edinebilecekken, gazete ve dergilerde çevirmenlik, yazarlık, ressamlık yaparak sürdürdü yaşamını. daha sonra şöyle diyecektir: "oxford'da dört yılda öğrendiklerimi unutmak için dört yıl harcadım."

rengini dünyaya ilk defa sunan
adsız bir çiçek gibi parlıyorsa gözlerin
sevgilim
bana "sen bir şairsin" dediğin zaman (edip cansever)

aşk mektubu

metin eloğlu

dün akşam senden ayrıldıktan sonra

ilyaslara gittim

oturup şu evlenme meselesini uzun uzun konuştuk

karısı da akla yakın şeyler söyledi

ben gerçi onu severim, dedi

beraberce yaşayıp gitmenizi kim istemez

ama, yoksulluğa alışkın değildir o

açlığa, yalınkat döşeklere pek katlanamaz

dinledikçe, kızcağıza hak verdim

bu iş olmayacak gibime geliyor, ne dersin

sen öyle görmüşsün büyüklerinden

dört kap yemekli sofralar görmüşsün

karpuz kollu yaz entarileri görmüşsün

yattığın yataklar herhalde somyalıdır

haftada bir-iki, sinemaya gidersiniz evcek

hayat pahalı, sana pabuç alamam

pabucu bırak, şöyle karın doyurucu bir şeyler de alamam

kitap alamam mesela

radyo alamam, tiyatro bileti alamam

gençsin birçok şeylerde gönlün kalacak

peşin söylemeli ki, sonra bana gücenmeyesin

benim cıgaram var, rakım var

alıştığım insanlar var bunca yıldır

sevdiğim, inandığım

onlarla görüşmeden edemem

hepsini kabullensen bile, günü nasıl kurtaracağız

memurluk bana gelmez

ticaret falan da yapamam, yaradılışım böyle

çelimsizim, taş kıramam

ben yazarak, çizerek geçinmek zorundayım

diyeceksin ki; ölme eşeğim ölme

sen bir aralık demiştin ki

gerekirse, ben de çalışırım, demiştin

ingilizceden tercümeler yaparım, dikiş dikerim

el işine koşmak gücüme gitmez

annem bana bunların hepsini öğretti

benim anam da iyi kadındır, biliyorsun

sana kaynanalık etmez tabi

ama, hastalıklı, eli işe varmıyor

bulaşık mı yıkayacaksın, tercüme mi yapacaksın

ortalığı mı süpüreceksin, dikiş mi dikeceksin

bir gün, beş gün değil ki bu

gençliğini de yitirince hayattan soğuyacaksın

ben şiir de yazıyorum, biliyorsun

şiirimde barış gibi, hürriyet gibi sözler geçiyor

buna içerleyenler olacak belki

bu güzelim işe bir kulp takıverecekler

cezaevlerine düşeceğim, sen yapayalnız dışarda

bu mektubu postaya vermeden önce

şöyle bir gözden geçirdim

başka kusurlarım olsaydı

emin ol, onları da yazacaktım

bak düşün taşın

uyan

metin eloğlu

hadi uyan

günışığı çilemeye başladı başucunda

denizler bir mavilik edindi günden

seher yeline uyup kuşlar tüneğinden uçtu

bu türküyü dinlemeyecek misin

hadi uyan

aydınlığa çık da çil gözlerin ışısın

ilkyazlar sıcağı biriksin yüreğine

yoksul olsan da uyan

garip olsan da uyan

mademki güzelsin, güzeli yaşatmak için

mademki iyisin, iyiliği yaşatmak için

mademki umutlusun, umudu yaşatmak için

hadi uyan

denizi dinle yaşamak desin

toprağı dinle barışmak desin

göğü dinle sevişmek desin

bir plak konmuş gibi gramofona

işte aşk işte özlem işte savaşmak gücü

uyan diyor uyansana

hadi uyan

sevdiğim uyan

ne olur uyan

bu yalnızlık benim

metin eloğlu

saadet insanın ziynetidir

ayırsalar öldürseler gene benimsin

nice ayıbımı örten o eşsiz yama

etim değil kemiğim değil kanım değilsin ama

gençliğimsin sağlığımsın hürriyetimsin

insan yaşarken varır bir ölmezliğe

şişede durduğu gibi durmaz ki kafir

tutar insana yaşamayı sevdirir

beni ne yap biliyor musun

beni yont beni arıt beni ayıkla

şaraptı rakıydı şuydu buydu

kişi esrimeyi bir aşkta tatmalı ilkten

dedim ya ondan gayrı korkuluğa güvenmem

içtiğim hep aşktı benim gerisi tortu

ama bir gün gelecek

yüreciğin dizlerini dövecek

anamdan şair doğdum, sonradan oldum sanma

ey gafil okuyucu, genç şairlere kanma

ıstırabın meyvesi mısralarım acıdır

kafiyelerdeki ilham aşkımın kırbacıdır

ben bir şeytantırnağıyım

halk uzağı ellerde

ben -andiçmiş gibi- seni seviyorum yine de

anılarımda kalan, o bitkimsi yüreciğindir

sanki yok denizlerden kopuk bir çılgın ada

yaz, abartılmış karadutlar, ebegümecilerdir belki de

ya da zina konmaz bir kuytu selam devedikenlerinde

uzak sesin değiverse

en ileze çiçek bile ışıldar

sen giderken biz geliyorduk çavuşum

yola koyulurken böyle her mayıs

çalgılar bürümcekler alıyorum yanıma

dinmiş yağmurlar güneş yongaları

bolca papatya ısısı ceplerimde

torbadaki andaç azık tadılası şey

etlere ekmeklere bakmıyorum bile

dereden kırlangıç gölgeleri alıyorum

küçücük kızıyla ötelerden bir kadın

mademki ölümlü bir dünyadayız

sazla sözle kandıralım güzelleri

gerçekten seviyor musun güllerin soluğunu

hoş görelim sarhoşların içmesini

sabırsızlıkla geceyi beklediler

ilk kadehte bunca dertten vazgeçtiler

yoksa herkes bilir dert tazelemesini

insanı mesut eden, şimdilik uykulardır

defterimde kuş sesleri

erdal öz

kendi ordumun eline tutsak düştüm.

inanç, özgür düşüncenin karşısındaki en büyük tehlike. dünya görüşü tamam; ama düşünceler inanç haline geldi mi, artık tartışma kabul etmiyor.

duygulanmak en kötü düşman burada. [hapishanede]

güzel bir kitabı okumak, insanın o karmakarışık beynini nasıl da temizliyor!

rilke: yalnızlıktan söz etmemiz, insanlardan fazla anlayış beklemektir. insanlar neden söz ettiğimizi anlarlar sanıyoruz. hayır, anlamazlar. insanlar, onu tüketen komşular olmuşlardır.

tolstoy: bir sanatçının en büyük amacı, o sayısız, o bitmez tükenmez belirtileri içinde hayatı bütünüyle sevdirmektir.

ho şi minh: gerçek barışa ulaşmak için önce gerçek bağımsızlığı kazanmak gerekir.

marx/engels: bizim özel mülkiyeti kaldırmak niyetinde olduğumuzu söylüyor ve bundan dehşete düşüyorsunuz. ama sizin bugünkü toplumunuzda özel mülkiyet, nüfusun onda dokuzu için şimdiden ortadan kaldırılmıştır.

regis debray: devrimci için her başarısızlık bir sıçrama tahtasıdır ve teoriye kaynaklık etmesi bakımından, kazanılmış zaferlerden daha zengindir, deney ve bilgi deposudur.

mao zedung: sınıflı bir toplumda her kişi belli bir sınıfın durumunu üstlenir; sınıf damgasını taşımayan hiçbir düşünce yoktur.

ho şi minh: emperyalizm var oldukça savaş tehlikesi de var demektir.

güzel bir romana başlamak, güzel bir eve taşınmak kadar güzel.

balzac: sevmek, bir başkasının hayatını yaşamaktır.

beni aç bırak, evsiz, urbasız bırak
beni sensiz bırakma (metin eloğlu)

rilke: sevilenlerin yaşamı perişandır ve tehlikede. ah onlar kendilerini aşsalardı da sevenler olsalardı!

primo levi: amaçları, insanı, insandan daha az bir şey haline getirmekti.

"özgürlüğün karşılığı ne kadar yükselirse yükselsin, o karşılığı ödeyebilen insan, her yerde, her zaman özgürdür."

çehov: tanrı bizi beylik sözlerden korusun.

ey yarın! nasıl bir gün olacaksın?

hüzün, gerçek acıların izdüşümüdür.

"bizi sen yazacaksın. bizim şu anda tek görgü tanığımız sensin. boku bokuna asılıp gideceğiz. yanımıza sokulan tek yazar sensin. bizlerden sen sorumlusun reis. bizleri iyice incele. bize sorular sor; gerekli her şeyi öğren, yaz bizi. yazar mısın?" (deniz gezmiş)

eş doğa

metin eloğlu

us ermez bir kördüğümde

çağlar çağanlar kış kıyamet üzreyken

yani şu yinelenmez gel geç düğünde

dostluk tohumlarını çatlatırım ben

insan varlığıyla donatılmış evrenim

evet biraz da doğa benim

bir pencere açarım yüreciğime

yediveren güller ışır salkım saçak

leylaklarda gün batar bir hoş olurum

yazı da güzü de o seviyle solurum

elden ne gelir ki bambaşkadır dirilen

bakmayın gülüp geçtiğime

biraz da doğayım ben

bir iş güç edineyim papatyalar akınca

bulutum işte tanyeliyim daha ne olayım

sonra kırkikindi yağmurları, düşlerim üşür

kim istemez ki hep yeniden doğayım

özü kılıçtan keskin biçimi inceden ince

kuytu bir deniz bulsam kumlar üşüşür

ben buncaysam, elbet doğa da bunca

kumruların nabzı hep bende atar

nice çavlanlar köpüklenir içimde

gecenin neden güne dönüştüğünü bilirim de

baharın nerelere göçtüğünü bilemem

otlar çalılar sonra o evrensel ağaçlar

suç yok ki geçmişimde geleceğimde

doğa bende oluşur ve bence yalnız o var