hileli tartı

joseph roth

neredeyse tüm daimi astsubayların yaptığı gibi o da evlenmişti. ah ne de yalnızdır bu astsubaylar! yalnızca erkekleri görürler, sırf erkekleri. karşılarına çıkan kadınlar, tıpkı kırlangıçlar gibi, yanlarından hızla kaçıp gider. onlar, astsubaylar yani, deyiş yerindeyse, en azından tek bir kırlangıcı olsun alıkoymak için evlenir.

bir an gelebilir, ansızın bilinmeyen bir yasa çıkabilir veya yasa söz konusu olmasa bile, söz gelimi bir memurun içinde hiç beklenmedik bir tutku uyanabilir. memurlar da insandır.

gece kolera da dindi. hastalar iyileşti ve hiçbir sağlıklı kişi bir daha hastalanmadı. ölüler unutuldu - her zaman olduğu gibi unutuldular. gömülür ölüler. onlar için gözyaşı dökülür. en sonunda da unutulurlar.

insan tehlikeli bir misafiri nerede saklar? deneyimsiz biri onu kilerde saklardı. ama bu uygun olmazdı. evi aramaya gelseler, jandarmaların ilk gideceği yer kilerdir. kilerden kaçmak mümkün değildi. deneyimli biriyse tehlike içindeki bir misafiri tavan arasına kapatırdı. jandarmanın en son geleceği yer burasıydı. ayrıca yukarıdan sesleri duymak daha kolaydı. "üçüncü olarak orada bir çatı deliği vardı. temiz hava almak ve gerektiğinde tam zamanında kaçmak da mümkündü.

jadlowker niçin nefret ediyordu bugün gökyüzünden? tanrı'nın yukarıda, yıldızların ardında olduğuna inanıyor muydu? belki inanıyordu ama bunu kabul etmek istemiyordu. içindeki bir ses ona, "tanrı orada, tanrı seni görüyor, tanrı senin ne yapmak üzere olduğunu biliyor." deyip duruyordu. ama içindeki başka bir ses cevap veriyordu: "tanrı orada değil, gökyüzü bomboş, yıldızlar soğuk, uzak ve acımasız ve sen istediğini yapabilirsin."

kumarbaz

dostoyevski

saat ondan sonra rulet masalarının başında yalnızca gerçek, gözü dönmüş kumarbazlar kalır. böyleleri için içmelerde yalnız rulet vardır. başka bir şey görmez gözleri. zaten sırf rulet oynamak için gelirler içmelere. çevrelerinde ne olup bitiyor, ilgilenmezler bile. sezon boyunca sabahtan gece geç saatlere dek oynarlar. serbest olsa sabaha dek oynamaya hazırdırlar. saat on iki olunca, rulet masası kapanacağı için canları sıkkın, dağılırlar. saat on iki olmak üzereyken baş krupiye "son üç oyun, baylar!" diye bildirdiği zaman, ceplerindeki bütün parayı bu üç elde oynamak isterler. en çok da o zaman kaybederler kuşkusuz.

aslında oldukça sık görülür oyunda bu: şans, söz gelimi kırmızıya bağlanır, 10 hatta 15 kez peş peşe kırmızı kazanır. böyle durumlarda onuncu elden sonra kırmızıya oynamaya hiç kimse cesaret edemez kuşkusuz. ama deneyimli oyuncular kırmızının karşıtı olan siyaha da oynamazlar o zaman. deneyimli oyuncu "rastlantının bu cilvesinin" ne anlama geldiğini bilir. söz gelişi, kırmızının 16 el kazanmasından sonra 17'nci elde yüzde yüz siyah kazanacak gibi gelir insana. buna aldanan acemi oyuncular hemen siyaha atılırlar. her zaman sürdükleri paranın iki üç katını koyarlar, kuşkusuz müthiş kaybederler.

alın yazısı nasıl onunla oynuyorsa, onun da alın yazısıyla oynamasına izin veriyor rulet. rulet sayesinde "duvar"ı aşıyor. mantıksızlığın, eksiksiz olanağın, rastlantının alanı içine düşüyor. "iki kere iki dört eder"in anlamı yok artık. en ustalıklı oyunların bile, rastlantının sayısız kaprisleri karşısında borusu ötmüyor. kumarda ve sadece kumarda hiçbir şey hiçbir şeye bağlı değildir. kumar, fiziksel dünyada ilk özgürlük denemesidir.

fenichel: kumarbaz, tanrıları kendisi hakkında bir karar vermeye zorlar, onların affını umar. kaybetmek bile (idama mahkum edilmekte olduğu gibi) dayanılmaz yükteki süperego basıncının süregelmesine yeğdir.

kafe

jack london

işte pırıltılı bir tabir daha: kafe. romantizmden, gelenekten ve tabirleri korunmaya değer kılan her şeyden yoksun. artık "kafe" tabiri, bana makul çağrışımların ötesinde hiçbir şey ifade etmiyor. oysa dünyanın öte yanında ne zaman bu kelimeyi duysam, kafelere giden onca insanı anımsardım. muhayyilem düşünürlere ve züppelere, partizan yazarlara ve suikastçılara, yazar bozuntusu bohemlere takılıp giderdi. oysa burada, dünyanın bulunduğum tarafında ne yazık ki bu isim yerini bulmuyor. kafe: insanların kahve içtiği yer. hiç de değil. böyle bir mekânda asla kahve bulamazsınız. kahve ısmarlayabilirsiniz gerçi, size fincanın içinde kahve olduğu iddia edilen bir şey getirirler. ama tadına bakınca hayal kırıklığına uğrarsınız; çünkü kesinlikle kahve değildir bu.

şaka

milan kundera

her zaman basit, dürüst bir insanın özlemini çektim. bir numaracı, bir züppe değil.

plutarkhos: rastgele bir davranış ya da söz, basit bir şaka, bir kişiliği çoğu kere en kanlı savaşlardan, en unutulmaz kuşatmalardan daha iyi tanıtır.

insanlara sevinç aşılamaya çalışanlar, çoğunlukla en kasvetli kişilerdir.

çarpık bir değerle gerçek yüzü ortaya çıkmış bir hayal aynı acınacak görünüştedir, birbirlerine benzerler, ikisini birbirine karıştırmaktan kolay şey yoktur.

iyimserlik insan türünün afyonudur.

hayatın en önemli anlarının dönüşü yoktur. insanın insan olabilmesi için bilinçle kaçınılmaz yoldan geçmesi gerekir. sunulan kadehi son damlasına kadar içmelidir. en önemlisi de hile yoluna sapmamaktır. görmezlikten gelmemelidir kaçınılmazı. çağdaş insan içtenlikten yoksun. engellerin çevresini dolanmak, bedelini ödemeden hayattan ölüme geçmek için uğraşır durur. halk adamı çok daha doğru. en önemli anların sonuna kadar şarkı söyleyerek gider.

insanlar, cenaze ve evlenme törenlerinden asla vazgeçmezler.

kadında, ne anlama geldiğini, nasıl biri olduğunu değil neden bana ilgi gösterdiğini, benim için ne demek olduğunu önemserim. onda, ikimizin karşılıklı kişiliğine bağlanırım.

"sorarım size aziz dostum:
neden bu yiğit delikanlı bu namuslu kızla
evlenmeyi istiyor
çiçeği için mi, yoksa meyvesi mi dilediği?"

"herkes bilir, açar bütün güzelliği
bütün parlaklığıyla bir çiçek
yürekleri ferahlatır
ama solar çiçek de
ve ardında meyvesi kalır
nişanlımızı çiçeği değil meyvesi için isteriz
çünkü meyvesindedir umudumuz"

insanın gerçeği isteklerinin ya da idealinin hamurunda yoğurmak gibi akıl almaz bir eğilimi vardır.

pek çok kişi, birleşmeden sonra kafaca da beraberliği sağladıklarını zanneder. bu yanıltıcı inanç onları kolayca başka bir yanılgıya sürükler: kendiliğinden senli benli olma hakkını kazanmaya.

insanlar kendiliğinden kimseyi bağışlayamazlar; buna güçleri yetmez.

yarını düşünüp meraklanmayınız; çünkü yarın, kendine düşeni nasılsa yerine getirecektir. her günün derdi kendine yeter.

insanlar birtakım değerlerin kölesidir. biri onlara şöyle ya da böyle olmak gerektiğini söylemiştir; ne olduklarını, ne olabileceklerini ölüm döşeğine kadar öğrenemeden verilen örneğe uygun yaşar giderler. aslında hiç kimse değildir böyleleri; belirsizlik, sis, kaos içinde yuvarlanırlar.

fırtına

walter benjamin

klee'nin "angelus novus" adlı bir tablosu var. bakışlarını ayıramadığı bir şeyden sanki uzaklaşıp gitmek üzere olan bir meleği tasvir ediyor: gözleri faltaşı gibi, ağzı açık, kanatları gerilmiş. tarih meleğinin görünüşü de ancak böyle olabilir, yüzü geçmişe çevrilmiş. bize bir olaylar zinciri gibi görünenleri, o tek bir felaket olarak görür, yıkıntıları durmadan üst üste yığıp ayaklarının önüne fırlatan bir felaket. biraz daha kalmak isterdi melek, ölüleri hayata döndürmek, kırık parçaları yeniden birleştirmek.. ama cennet'ten kopup gelen bir fırtına kanatlarını öyle şiddetle yakalamıştır ki, bir daha kapayamaz onları. yıkıntılar gözlerinin önünde göğe doğru yükselirken, fırtınayla birlikte çaresiz, sırtını döndüğü geleceğe sürüklenir. işte ilerleme dediğimiz şey, bu fırtınadır.

istanbullular

buket uzuner

çoğu kez insanlar aslında birlikte yaramazlık yapacak, beraber ortak bir dil geliştirecek, yan yana eğlenecek, dinlenecek ve haz alarak sevişecekleri "o biri"ne hiç rastlayamadan ölüp gidiyorlar.

hayatta en büyük mucize küçükken iyi bir öğretmene rastlamaktır.

dünyayı, memleketini, kendini merak etmeyen, araştırmadan her duyduğuna inanan, adil ve mütevazı olmayan, adam değildir. ne kadar büyük olursan ol, kibirli olursan bitersin.

erkek milleti aferin salağıdır.

bir erkeğin varoluşuna karşı en büyük tehditlerden biri kafa karışıklığından gelir. aynı anda iki şeyi düşünmenin bile huzur bozucu olduğu bir tasarımda, birkaç sorun ve sorumluluk erkeğin beyninde iç kargaşaya, iç parçalanmalara, bozulup-dağılmalara yol açabilir. bir erkek beyni bir anda ancak bir şeye odaklanmak üzere tasarlanmıştır ve bunu çok iyi başarır.

özel yeteneklerle doğan insanların çok şanslı olduğunu düşünenlerin hepsi, bunun bazen ne büyük bir ceza olduğunu hiç anlamayacak kadar sağlıklı ve normal insanlardır.

insan ancak kendine benzeyen bir şehre dönerken kendi hatalarını affetmeye benzer bir acı çeker. bu biraz da vazgeçilememiş eski bir sevgiliye dönüşün kırık ama eşsiz tutkusuyla heyecanlanmak gibidir.

dönmek, aynı zamanda yad etmenin eşanlamlısı olarak hatırlamak anlamını da taşır. hatırlamak için geriye dönmek gerekir; tarihe, bireysel ve toplumsal geçmişe. yani, dönmeden hatırlanmaz. hatırlamak, dönmeden gerçekleşemez. geçmişi anlamayan bugünü anlayamaz.

cesaret, zamanında kullanılmazsa bir intihar silahına dönüşür.

dünyayı idare etmekle övünen biz saf erkeklerin asıl zaferi, kadınları idare etmeyi öğrendiğimizde olacaktır beyler!

özü çiftcinseldir doğanın; her şey ve herkes kendi karşıtını taşır her zerresinde.

yetişkinler kendi ses tonlarının ve beden dillerinin çocuklar tarafından dikkatle okunduğunu unuturlar.

sevdiği bir erkekten isteyerek bir bebek sahibi olan kadın, dünyanın en güçlü insanıdır.

aynaya bakıp da orada kendini bulamayan birinin yaşadığı dehşet, hayatı boyunca bir gün aniden karşısına dikilecek bir hayaleti beklemek gibi ürperticidir. sanki insanın gölgesi çalınmıştır ve ölene dek bir daha asla geri dönmeyecektir.

kırık hayaller yorgunluğu, kırk yaşından sonra kanser kadar ürküten, uykusuzluk hastalığı kadar sinsi ama kaçınılamaz bir birikim oluşturur.

mükemmellik hastalığına çocukken tutulanların hiçbiri yüzleşmeye tahammül edemez.

korku, insan aklının boşluklarını çabucak ve iştahla doldurur.

insanın kendi kafasında yarattığı tehlikeyle başa çıkması bazen gerçek tehlikeden daha zordur.

dahi, ortalama bir öğrencinin bir yahudi anne tarafından yetiştirilmiş olanıdır.

insan en çok kendine dair soruların yanıtlarından ürker.

en zeki, en yetenekli, en okumuş kadınların içinde bile saklı bir iç çekişle bekleyen, aslında peri masallarından rüyalarına sızmış sihirli bir erkektir. kız çocuklarının hemen tümünün kalpleri paramparça, delik deşik yaşlı kadınlar olarak gömülmelerinin asıl nedeni, bu peri masallarıyla vaat edilen yakışıklı, anlayışlı, sevecen, sabırlı, güvenilir, ahlaklı prens-erkeklerin gerçekte asla varolmayışlarıdır.

kral

jonathan swift

kralların ellerinin en uzak noktalara dek ulaşabildiğini sıkça duymuşuzdur; keşke kulakları da o kadar uzak noktalara ulaşabilseydi.

prenslerin bebekliklerinde, çocukluklarında ve gençliklerinde pek çok olağanüstü düşünce ve bilgelik örneği sergiledikleri, insanları şaşırtan ve kendilerine hayran bırakan sözler söyledikleri anlatılır. bu denli umut vaat eden prensin ardından bu denli utanç verici kralın gelmesi ne tuhaftır! bu prensler erken yaşta ölmüş olsalar, olağanüstü bilgelik ve erdem örnekleri olurlardı. yaşadıklarındaysa, gene gerçekten olağanüstülük taşıyorlar; ama başka türden bir olağanüstülük oluyor bu.

politika, sözcüğün en yaygın kullanımı açısından bakıldığında, yozlaşmadan başka bir şey ifade etmez; dolayısıyla iyi bir kralın ya da iyi bir bakanın işine yaramaz. işte tam da bu nedenledir ki, saraylar politikayla dolup taşar.

fantastik ışık

terry pratchett

gürültünün karşıtının sessizlik olduğu söylenir. bu doğru değildir. sessizlik sadece gürültünün yokluğudur.

kalem kılıçtan keskindir. ancak ve ancak kılıç çok küçükse ve kalem çok keskinse.

bir büyücü akşam yemeğinde kırık camlar aramaktan usanmışsa yaşamaktan usanmıştır.

ticaret birliği konferansı kardeşlik yardım gecesi dışında hiçbir yerde kıdemli büyücülerin toplantısındaki kadar çok güvensizlik ve kuşku bulunamaz.

ben tarot kartlarına inanmam. evrenin damıtılmış bilgeliği olduğu hakkındaki laflar, bir ton zırvadan başka bir şey değil.

ışık güçlü bir büyü alanıyla karşılaştığında tüm aceleciliğini yitirir.

savaşçılarla büyücülerin geçinemedikleri iyi bilinen bir gerçektir; çünkü bir taraf diğerini aynı anda hem yürüyüp hem konuşamayan kana susamış aptallar olarak düşünürken, öbürü de doğal olarak, çok şey geveleyip uzun elbiseler giyen bir bölük adama kuşkuyla yaklaşır.

ah, der büyücüler, eğer biz öyle olacaksak, genç erkekler pagan derneği'ndeki şu iri çivi başlarıyla süslü tasmalar ve yağlanmış kaslara ne demeli? buna kahraman şöyle cevap verir: mistik güçlerinin emildiği gerekçesiyle bir kadının yanına yaklaşamayan bir grup pısırıktan gelen oldukça iyi bir iddia. doğru, der büyücüler, bu işi bitiriyor, siz ve sizin deriyi andıran keseleriniz. ah evet, der kahramanlar, niçin siz... vesaire. bu tür bir şey yüzyıllardır süregeldi ve büyüsel uyum kuralları nedeniyle büyük toprak parçalarını yaşanmaz halde bırakan çok sayıda büyük savaşa neden oldu.

her akıllı insanın içinde dışarı çıkmak için mücadele eden bir deli vardır.

hiç kimse bütünüyle akıllı bir insandan daha çabuk deliremez.

yıllar

virginia woolf

hırsızları hep öteki insanlardan daha çok sevmişimdir.

eğer yazılmış olsa bütün konuşulanlar saçma görünürdü.

yaşam olağan boyutlarına kavuşmuştu. her şey bir kez daha yerli yerine dönmüştü. tekneler yüzüyordu; adamlar yürüyor; küçük oğlanlar gölde ufak balıkları tutmaya çalışıyor; gölün suları masmavi masmavi dalgalanıyordu. her şey ilkbaharın canlılığı, gücü, doğurganlığıyla doluydu.

aşk iki taraf için de aynı anda bitmelidir.

ilkbahar her zaman hüzünlüdür. her şey geçer, her şey değişir.

ölümün ürpertisi, tıpkı donmuş çizmeleri eğer gibi içine işlemeden önce, gündelik akışın dışına çıkmak, baş belası tatsız bir iş. gülümsemek, eğilmek, canın sıkılırken karşındakini eğlendiğine inandırmak, nasıl da acı verici. bütün yollar, her yol acı verici.

dinleneyim, dinleneyim, bırakın dinleneyim. nasıl uyuşulacağı, hissetmenin nasıl durdurulacağı, çocuk doğuran kadınların çığlığı buydu; dinlenmek, varoluşu durdurmak. orta çağ'da bu hücreydi, manastırdı; şimdi de laboratuvar. meslek; yaşamamak için, hissetmemek için, para kazanmaktı, hep para ve sonunda, yaşlanıp yıprandığım zaman tıpkı at gibi, hayır, şimdi inek.. çünkü artık hiç hayvan satışı olmuyor. hiç satış olmuyor.

dünyanın zavallılığı beni şaşkına çeviriyor ve isyana sürüklüyor.

doktorlar insan bedeni üzerine çok az şey bilirler; akıl konusundaysa kesinlikle hiçbir şey.

sarı sıvıda yükselen kabarcıkları izledi. onlar için hava hoş, diye düşündü; onlar günlerini yaşadılar; ama benim için değil, benim kuşağım için değil. onun için coşarak akan bir kaynağın fışkırmasında, sıçramasında (kabarcıkların yükselmesini izliyordu) bir yaşam biçimlendi, bir başka yaşam; değişik bir yaşam. salonlar, yankılanan megafonlar değil; önderlerin peşinde, sürü sürü, grup grup, dernek olup, kılıklara bürünerek değil. hayır, içeriden başlamak, dış görünüşün canını cehenneme yollamak, diye düşündü, başını kaldırıp güzel bir alnı ama güçsüz çenesi olan delikanlıya bakarak. siyah gömlekler, yeşil gömlekler, kırmızı gömlekler değil -hep toplumun gözü önünde yapmacık tavırlar takınarak; hepsi eveleme geveleme. niçin engelleri devirip işleri basitleştirmeyelim? ama tümü tek bir pelteden bir dünya oluşturulsa, diye düşündü, muhallebiden bir dünya, beyaz yatak örtüsünden bir dünya olurdu o. north pargiter'in simgelerini, özelliklerini korumak -maggie'nin güldüğü adamın, şapkasını elinde tutan fransız'ın; ama aynı zamanda ayrılmak, insan bilincinde yeni bir dalga oluşturmak, hem kabarcık, hem ırmak olmak -kendim ve dünya olmak birlikte aynı anda -bardağını kaldırdı. berrak, sarı sıvıya bakarak, kimliksiz olarak, dedi. ama ne demek istiyorum ki, diye merak etti -ben, törenlerden kuşku duyan, dini ölmüş olan ben; uygunsuz olan, adamın dediği gibi, hiçbir yere uymayan ben? durakladı. elinde bardak vardı işte; kafasının içinde bir tümce. ve başka tümceler de kurmak istiyordu. ama nasıl yapabilirim, diye düşündü -elinde ipek mendiliyle oturan eleanor'a baktı- neyin katı ve sağlam, neyin gerçek olduğunu bilmedikçe, kendi yaşamımda, başka insanların yaşamlarında.

balta girmemiş bir ormanın ortasında bulunduğu duygusuna kapıldı; karanlığın yüreğinde, ışığa doğru bir şeyleri kesip yolunu açarak; ama üzerine çullanıp onu bağlayan, bağlayan insan istemlerinden, insan seslerinden, insan bedenlerinden oluşma yaban çalıları geçmek için elinde yalnızca kırık dökük tümceler, tek tek sözcükler dışında hiçbir şey olmadan.. dinledi.

güç

hüseyin rahmi gürpınar

meğerse âdemoğlu hileden ibaretmiş.

tabiatta kendinden zayıfını yutma kuralı en küçük mikroplardan en büyük hatta en yüksek canlılara kadar geçerlidir. cemiyetler, ükümetler, devletler de böyledir. bir devlet, adaletin harfi harfine işlediğine kefil olmak için mahkemeler açıyor, kanunlar yapıyor. komşusundan bir tavuk çalan bir fakiri, aç bir insanı cezalandırıyor. fakat kendinden küçük veya kuvvetsiz komşu bir devleti yutma ve memleketine katmak hırsından, bu adaletsiz düşüncesinden bir türlü kendini kurtaramıyor.

insani işlerdeki bu garabet bazen o derecelere varıyor ki hak ile haksızlığın, hakça sahip olmayla çalmanın, gaspın sınırlarının nerelerde başlayıp nerelerde bittiğini belirlemekten insan aciz kalıyor.

bu âna kadar şahit olduğumuz numunelere bakınca "hak"kı kuvvetin doğurduğu anlaşılıyor. kuvvetli olan haklı oluyor. o derecede ki acizlere, zayıflara hakkı en kuvvetli olan dağıtıyor. kuvvetlinin görüşü hak oluyor. bir zayıf, kuvvetlinin görüşünü hak olarak kabul etmek mecburiyetinde bulundukça hürriyet, adalet yerleşmiş olamaz. o kuvveti imkân derecesinde herkese dağıtmanın yolunu bulmak gerekir.

insanlığın selamet ve saadetinin böyle kardeşlik ve tam eşitlikte olduğu artık anlaşıldı. insanlar neden şimdiye kadar bu büyük hakikati idrak etmeyerek varlıklarını sürdürmeyi birbirine karşı düşmanlıkta, savaşmakta, kan dökmekte görmek gibi yanlış bir yola gitmişler? medeniyetin, yetkinleşme fikrinin gayesi birbirini öldürmeye uğraşmak mıdır? yoksa umumi kardeşliğin kurulmasına çare aramak mı? neden insan öldürmek tekniğinde en usta olan, savaş aletleri en mükemmel bulunan milletler, en medeni, en gelişmiş sayılıyorlar?

şimdiki milletlerin hiçbiri meğerse medeni sıfatına layık değilmiş. düşünülse vahşilik bakımından bugünkü gelişmiş insanların mağaralarda, taş kovuklarında adeta inlerde mekan tutup da üzerlerine saldırdıkları avlarını tırnaklarıyla, dişleriyle paralayarak yiyen vahşi atalarından çok farkları yok.

bu kadar düşmanlık eden insanların nasıl olup da birbirini mahvetmeyerek asırlardan beri bir arada yaşayabilmiş olduklarına hayret ettim.

donnie brasco

mike newell

orduda, tanımadığın adamlar, seni tanımadığın insanları öldürmeye yollar.

"öz oğlum bir uyuşturucu bağımlısı. inanabiliyor musun?"
- onu bir ara uyarmalısın.
"uyarmaktan ellerim çürüdü."

donnie, çağrıldım. bu dünyada, bir yere çağrıldığın zaman, içeri canlı girer, ölü çıkarsın. ve bunu senin en iyi dostun yapar.

"unut gitsin" ne demek? "unut gitsin" dersin, biriyle anlaşırsan. mesela, "raquel welch'in kıçı harikadır." "unut gitsin" dersin. ama, aynı fikirde değilsen, mesela, "bir lincoln cadillac'tan daha iyidir" gibi, "unut gitsin" dersin. ama aynı zamanda, bir şey dünyanın en harika şeyiyse, "şu kırmızı biberler! unut gitsin!" dersin. anladın mı? aynı zamanda, "cehenneme git" anlamındadır. mesela, "paulie, şeyin 3 cm." dersin. ve paulie, "unut gitsin" diye cevap verir. bazen de sadece "unut gitsin" anlamındadır. 

genellikle, aynasızlar oldukça aptaldır. bir şeyler döndüğünü hissetmeleri üç ay sürer. sonra arama izni çıkartırlar ve fotoğraflarla ne istiyorlarsa.. üç ay fotoğraf çekmekle geçer. bu kadar sürer.

alçak gönüllü insanlar dünyayı miras almak istiyorlarsa, lanet olası sıraya girmek zorundalar!

uzun lafın kısası

j.p. donleavy: eldeki bir çift iyi taşak, çalılıktaki bir çük kadar iyidir.

juvenalis: yüksek mevkilerde sağduyuya az rastlanır.

ayşegül devecioğlu: savaşmayı bilmeyen yürek bağışlamayı da bilmez. intikam alacak cesaretin varsa bağışlayacak merhametin de vardır.

enid bagnold: yalnızlığın hiçbir şeye ihtiyacı yok; o her şeyi öğretir.

m. bilgin saydam: insanlar kendi oluşturdukları, tanımladıkları ve değişik anlamlarla bezedikleri öznel sistemlerinde yaşar, duyar, düşünür ve davranırlar.

george sand: yaşadığımız çağdan ne kadar ilerde olursak ondan o kadar ıstırap çekeriz.

laurence sterne: gerek erkek gerekse kadın, acıya, kedere ve zevke en iyi yatay pozisyonda katlanırlar.

remarque: dünyanın hiçbir yeri, uğrunda bir ömür feda edilebilecek kadar güzel değildir.

ray bradbury: bir caninin görüntüsü karşısında cesetler bile kanar.

michel de castillo: yüzüne tükürüldüğünde, bu tükürüğü küçük bir şişeye koyup şık bir biçimde ambalajlayarak iyi bir fiyata size geri satan adama kapitalist denir.

soti triantafyllou: hiçbir şey kuzey göğündeki bulutsuz bir geceden daha güzel değildir.

viktor emil frankl: insanın özleyebileceği nihai ve en yüksek hedef sevgidir. bir başka insanı kişiliğinin en derindeki çekirdeğinden kavramanın tek yolu sevgidir.

kadın kadıncık ol

enderunlu vasıf

kız dinle nush ü pendimi kavline sadık ol

gönle rıza-i kaynanayı kul halayık ol

kim der sana ki bir çamura var bulaşık ol

ne kesret ile zahide ne pek de açık ol

olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

o malum eser

halit ziya uşaklıgil

o malum eseri dediği, senelerden beri yazmak istediği, beyninin içinde bir çocuk gibi yaşatıp büyüttüğü, her dakika işleyip süslediği eserdi ki bunda çocukluktan beri okuduklarından aşılanmış şiir zevkini uygulamak isterdi. bu eseri öyle bir şey yapmak isterdi ki o vakte kadar görülmüş olan şeylerin hiçbirine benzemesin. bir şey ki.. o şeye zihninde mümkün değil bir şekil bir tarz veremiyordu.

zihninde düzenlediği öz pek sadeydi: bir taze ruh ki hayata bir ümit parıltısıyla açılıyor, güya semanın el değmemiş bağrına güneşin öpücüğünden, onun sevda dudaklarının dokunmasından tutuşmuş bir bahar sabahı.. fakat sonra yavaş yavaş ufuklar yanmaya, etrafa bir ateş havasının baygınlıkları yayılmaya başlıyor, o saf ve taze ruha hayatın ilk sıkıntıları yavaş yavaş sokuluyor. hayat mücadelesi.. daha sonra ümit güneşi o kırılmış kalbin yıkılan emellerine hazin bir veda bakışıyla süzülüp gidiyor: o vakit neticenin kara bulutları..

işte eser buydu. bu eserle ahmet cemil insan hayatını yazmak istiyordu; başından sonuna kadar bir şiir ki bir gülümsemeyle başlasın, bir damla gözyaşıyla netice bulsun..

ne vakit buluşsalar arkadaşı hüseyin nazmi'ye bundan bahsederdi. birçok parçalarını yazmış, arkadaşına okumuştu. fakat istediğini yapamamaktan, düşündüğünü kalemine resmettirememekten doğan bir ümitsizlikle her yazdığı parçadan sonra o parçaya veremediği ruhun matemini tutardı. bu eserin adeta hastası olmuştu. kendi kendisine küser, gücünü hissinin altında bulduğu için kızar, bazen güçsüzlüğünü dile yüklemek ister, zihninin içinde karmakarışık hayaller gibi uçuşan belirsiz renkleri yakalayabilecek bir alete sahip olamamaktan ileri gelen bir bıkkınlıkla adeta hayattan bezer. ah! bir kere o eseri bir vücuda getirebilse! bütün hayatta ümidi onun üzerine kuruluydu, onu yazarsa -bir gün taksim bahçesi'nde arkadaşına itiraf ettiği gibi- artık hayatta vazifesini tamamlamış sayacaktı.

bir gün hüseyin nazmi'ye diyordu ki:

"o yeniliklere çıldıracaklar. hele vezin için kim bilir ne kadar aşağılamalara uğrayacağım; fakat bunu niçin anlamamalı? bizim veznimizin musikisini, akışının ifadesini, edasının hissini niçin bilmemeli yahut bildiğini iddia edip de bundan niçin istifade etmemeli? beş yüz beyitlik bir manzumeyi hiç değişmeden giden bir vezin üzerine söylemekten doğacak ruh yorgunluğunu, o ahengin sürüp gitmesinin vereceği sıkıntıyı niçin anlamamalı? batı'nın manzumelerinde vezinlerin değişmesinden ortaya çıkan ahengi görüyoruz. o ahengi meydana getirmek için bizim elimizde aslında musikiden ibaret bir veznin coşkunluğu varken niçin nazmımızda aruzun temel kalıplarına dikkat ettiğimiz gibi üslubunda da veznin şiirle uyumlu olmasına dikkat etmeyelim? hece veznine de bu hizmeti yaptırmak mümkün olabilirdi, eğer türkçe kendi halinde kalsaydı. fakat dil türkçelikten çıkınca, arapçanın, farsçanın istilasına uğrayınca.. şimdi bir şiir söyleyiniz ki..

buna karşılık, veznin musikisinde hüküm sürmek lazım gelen ahengin manası.. fakat o manayı hissetmek, hissettikten sonra uygulamak lazım. bizde bu tarafa dikkat edilmiş mi? bir neşeli vezinle ağıt söylemek yahut hafif bir özü ağır bir veznin ağır akışına bırakmak veznin musikisine karşı nasıl bir duygusuzluksa çeşitli özlerden oluşan uzun bir manzumeyi yalnız bir vezinle söylemeye kalkışmak yine musikiye karşı öyle bir anlamamazlıktır.

türkçemizde de böyle şeyler mesela fransızcadan daha güzel yapılırken yazık ki yapmıyoruz. şimdi benim eserime vermek istediğim musikiyi düşün, bundan ortaya çıkacak etkinin ruh üzerinde ne kadar kuvveti olmak lazım gelir. eğer bu yenilik herkeste bir iltifat eğilimi yaratmazsa..

musikide yapamadığımızı bazi nazmımızda yapalım. yirmi tane birörnek suzinak şarkıyı okumaktan, dinlemekten duyduğumuz yorgunluğu hiç olmazsa nazmımızdan kaldıralım. hüner musikiyi birörneklikten değil çeşitli makamlar ve usulün bağdaşımından elde etmektedir. bu yolda yazılmış bir manzumeyi düşün ki vezinlerin taşkın dalgaları üzerinden atlaya atlaya akıp giderken birden yorgun düşmüşçesine ağır ağır sürüklensin. sonra tekrar bir coşkuyla taşsın, veznin kasırgasıyla yükselsin, yükselsin, şiddetin en yüksek tabakasına kadar çıksın, yine yavaş yavaş, ine ine son nefes bir musiki inlemesiyle bitsin.

hele kafiye.. gariptir, bizde en dikkat edilecek şeyler ihmal edilmiş de edebiyatımızda çocukça oyunlar için hayatlar harcanmış. "jenk, ferhenk, renk" kafiyesiyle kaside söylemek için düşünceleri hayal edilemeyecek baskılara ve çarpıklıklara uğratarak, o kafiyede bir kelimeyi kasideden mahrum etmemek için türlü mana garipliklerine mecbur olarak zorlukları hayret verecek bir külfete katlanmışlar da kafiyenin ahenk manasını düşünmek akıllarına gelmemiş. hatta bugün yeni şiirin ruhunu anlamayanlarda kafiyede bir sesleme manası olabileceğini düşünebilecek var mıdır?

hele kafiyelerin alışılmış sıralanışına hiç aklım ermiyor. "an ve in" kafiyeli seksen beyti birbirinin arkasına sıralamaktan kulak için hoşluk mu ortaya çıkar usanç mı bilemem. hele gazellerde matladan sonra gelen müfretlerde madem şiirin arasına kafiyesi olmayan kelimeler sokarak kulağı tırmalamaya izin veriliyor, o halde kafiyesiz şiir söylensin. kafiyenin sıralanış tarzını sırf zevke fakat muntazam biçimde zevke uygun olarak gerçekleştirmek bize ait bir başarı. o başarıya bir de kafiyenin sesleme manasını ilave et, sonra vezinlerin musikisine de o değişimden gelen ahengin manasını ver, işte yarının nazmı!

bence kelimelerin geçerli manasından başka bir de, nasıl söyleyeyim ses manası vardır. bilmem herkes hisseder mi? fakat ben mesela "naliş" (inilti) kelimesinin üzüntülü edasını, "pervaz" (uçuş) kelimesinin uçma eğilimini, "feryat" kelimesinin yırtıcı ahengini pek iyi duyuyorum. sanki "bahr" (deniz) kelimesi de o sıfatla, beraber taşıyor, şişiyor, değil mi? buna karşılık "derya-yı sakin" (sakin deniz) derim; çünkü "derya" kelimesi de sakin, onda da bir durgunluk var ki sıfatı sıfatın manasından daha çok açıklıyor.

şimdi düşün! üzüntü dolu bir beyit hüzünlü bir kelimenin son harfi harekesiz, sessiz bitsin, sonra gösterişli bir kafiye diğer bir beytin mana haşmetine şaşaalı bir süreklilik versin, bütün şiir bir yandan veznin ahengine kendini teslim ederek dalgalanırken kafiyeler öteye beriye hafiften şarkı söylercesine ezgiler, nağmeler serpsin, sonra o şiirden bütün eskimiş benzetmeleri, bütün o köhne cinasları çıkar, fikri o bilinen zeminlerde bocalamaktan kurtar, işte benim eserim.

ah, o eser yazılıp da yayımlandığı zaman ben büsbütün başka bir adam olacağım! öyle zannediyorum ki şöhret perisi gelip bozguna uğramış, yenik düşmüş halde, ayaklarımın altına atılacak, kendimi birden yükselmiş göreceğim, o zaman, "ben bugün şu toprak parçasının üzerinde birisiyim." diyebileceğim.

hile

david b. resnik

bilimdeki hilekârlık biçimlerinin çoğu bilginin analizinde ve üretiminde ortaya çıkar. yanlış enformasyon, bilim insanlarının uydurma bilgi sunmalarıyla, enformasyonu veya sonuçları değiştirmeleri sonucu görülür. tahrifat, bilim insanlarının enformasyonu veya sonuçları doğru ve nesnel olarak bildirmemesiyle ortaya çıkar. tahrifatın en çok bilinen çeşitleri, enformasyonu kırpma, sonuçları uydurma ve bulandırmadır. kırpma, bilim insanlarının hipotezlerini desteklemeyen sonuçları gizlemeleridir. bulandırma ise, sonuçları olduklarından daha iyi göstermeye çalıştıklarında ortaya çıkar. bilim insanları, olumlu sonuç elde edemeyeceklerini bile bile deneyler ve testler yaptıklarında ya da negatif sonuçlara varacak testleri yapmaktan kaçındıklarında sonuçları "uydururlar."

kralların kralı

john milton

iktidarda olmak hırsa değer; ama yine de cehennemde

cehennemde efendi olmak yeğdir cennette köle olmaktan

"ölüler diyarında kralların kralı olmaktansa

yeryüzünde fakir bir adamın uşağı olmayı yeğlerim."

(homeros)

mutlu gençlik

william blake

mutlu gençlik yakına gel

gör açılan sabahı

yeni doğmuş hakikatin görüntüsünü

kuşku uçup gitti artık ve mantık bulutları

karanlık tartışmalar, hileli sataşmalar

delilik çıkışsız bir labirenttir

yolunu şaşırtır ona dolanmış kökler

niceleri düşüp kalmıştır orda

ölü kemikleri üstünde sendeleye sendeleye

yürürler bütün gece

ve kaygılanmaktan başka bir şey bilmediklerini hissederler

başkalarına yol göstermek dilerler

onlara yol gösterilmesi gerekirken

kültür ve zarafet

baltasar gracian

kültür ve zarafet.. insanlar barbar doğar ve kültür aracılığıyla hayvanlıktan uzaklaşır. bu nedenle, insanı yaratan şey kültürdür. ne kadar insan olursak o kadar yükseliriz. yunanistan işte bu sayede dünyanın geri kalanına "barbar" diye hitap edebilmiştir.

cehalet çok çiğdir. hiçbir şey kültüre bilgi kadar hizmet etmez. ancak zarafet olmayınca bilgi bile hamdır. yalnızca zekamız değil, arzularımız ve her şeyden öte sohbetimiz de ince olmalıdır. bazı insanların hem içi hem de dışı doğuştan zariftir; düşünceleri, yönelimleri, ruhlarının kabuğu olan giyimleri ve meyvesi olan yetenekleri bunu belli eder.

öte yandan, kendileriyle ilgili her konuda patavatsız davranan insanlar da vardır. onların en büyük üstünlükleri bile çekilmez görünür ve benlikleri barbarca bir zarafet yoksunluğuyla lekelenmiştir.

emma

jane austen

bir kadının başka bir kadının arkadaşlığına karşı duyduğu ihtiyacı belki de hiçbir erkek anlayamaz.

eğer bir kız kendine evlenme öneren erkeğe evet mi, hayır mı diyeceğini bilmiyorsa, hayır demelidir. öyle ya, dünyaevine böyle bocalama, kuşku içinde girilmez. insan hiç düşünmeden kabul edebileceği erkeği beklemelidir.

shakespeare: gerçek aşkın yolu hiçbir zaman pürüzsüz değildir.

bazı kimselere ne kadar yardım ederseniz o kadar tembelleşir, her şeyi sizden beklerler. kendi kendilerine kalınca, ister istemez başlarının çaresine bakmak zorunda kalırlar.

tanışıklığın derecesini açıklamak her zaman hanımların hakkıdır.

görülecek kadar iyi olduğuma inanmadıkça, arkadaşlarımı görmekten zevk de almam.

neden bekledik sanki? neden aklımıza gelir gelmez yapmadık? karşımıza çıkan mutluluk anlarını hemen yakalamak gerek. uzun uzun hazırlanıp beklemek her şeyi bozuyor çok zaman.

sevecen bir yürekten daha cana yakın hiçbir şey olamaz. hiçbir şey bununla kıyaslanamaz. sıcak, yumuşak bir yüreğin yanı sıra sevecen, yalın bir davranış, bence berrak, işlek bir kafadan kat kat daha çekicidir.

evli bir kadının öyle çok sorumluluğu var ki! bu sabah kahya kadına yapılacak işleri anlatmak tam yarım saat sürdü.

hiç de sönük olmayan, hatta aslında cevherli olan kimselerde çekingenlik son derece çekici, insanı saran bir huydur.

adamı adam yapan şey, yedi dünyayla içli dışlı olmaksızın genelde yüce ve cömert yürekli olmasıydı. emma ancak böyle bir erkeğe aşık olabilirdi.

kalabalık kafile kendi eğlencesini yaratır.

kızların peşinden koşmayacak kadar işi başından aşkın erkekler, çoğu zaman kendi peşlerinde koşan kızların eline kalmazlar mıydı? bu dünyada eşitsizlik, tutarsızlık, nispetsizlik pek mi şaşılacak şeydi? rastlantıların ve durumların insan kaderine yön vermesi pek mi yeniydi?

zaman her yarayı iyileştirir.

insanların birbirlerine yaptıkları hemen hemen hiçbir açıklamanın tümüyle doğru olduğu söylenemez. hiçbirinin en ufacık bir ayrıntısının bile hiç maskelenmediği, azıcık olsun gerçeği saptırmadığı seyrek görülür, hem de çok seyrek.

bu işler zaten hep gizli tutulur, ta ki herkesin zaten bildiği anlaşılıncaya kadar.

kargalar

ahmet haşim

kargalara karşı her sene açılan muazzam savaşın boş neticeler vermesi, hasmımızın zekâsı hakkındaki eksik bilgimizden ileri geliyor. serçe gibi zayıf bir hasımla dövüşmediğimizi bilmeliyiz. evliliği insanlardan daha iyi tatbik eden ve koku alma duyusu köpeklerden bin kere daha kuvvetli olan bu et yiyici kuş, bir sopayı bir tüfekten ayırmak hususunda en seri bir anlayış kabiliyeti gösteren sayılı kanatlı hayvanlardan biridir.

yapılan bazı tetkiklere göre karga üç sayısına kadar saymayı da biliyor: iki avcı bir adaya karga avına gitmişler. ilk tüfek patladıktan sonra tabii kargalar adadan uzaklaşmışlar. avcılardan biri adayı terk etmiş, kargalar dönmemişler ve ancak ikinci avcının da adadan çıktığını gözleriyle gördükten sonra ağaçlarına dönmüşler. üç avcıyla aynı tecrübe aynı neticeyi vermiş. fakat avcı adedi üçü geçince rakamı seçmek hususunda karga zekâsının dumanlanmaya başladığı görülmüştür.

çoğumuzdan akıllı olan bu çelikten dökülmüş zeki kuşla uğraşmak için avcı tüfeği değil, mitralyöz lazım.

din

yuval noah harari

dinlerin sosyal düzeni koruma ve büyük çapta işbirliği organize etme aracı olduğu önermesi, dini en önemli ruhani yol olarak görenler için can sıkıcı olabilir.

yaşam bilimleri sadece yeterli delil bulunamadığından değil, ruh inancı evrimin temel kanunlarıyla çeliştiği için ruhun varlığından şüphe duyar. evrim teorisinin tek tanrıya inanan dindarlar arasında yarattığı nefretin nedeni işte bu çelişkidir.

hakikat yolundaki tavizsiz arayış ruhani bir yolculuktur, dini ve bilimsel kurumların sınırlarında sürdürülemez.

kurgulanmış mitlere biraz da olsa sırtınızı yaslamadan insan kitlelerini etkin bir şekilde organize etmek mümkün değildir. katışıksız gerçekliğe sadık kalarak içine hiçbir kurgu karıştırmazsanız çok az insan peşinizden gelecektir.

iki yönlü yozlaşma

memet fuat

derler ki yaşar kemal ince memed'i bir gazete patronuna götürmüş, para kazanmak amacıyla, kolay okunacak bir roman yazdığını, takma adla tefrika etmek istediğini söylemiş. sonucu öğrenmeye gittiğinde ise gazete patronu ona romanının çok güzel olduğunu bildirerek akılsızlık etmeyip kendi adıyla yayımlamasını öğütlemiş.

yetenekli sanatçıların yığınların karşısına çıkarılmaları, hem seçkin aydınları, yani mutlu azınlığı hem de -varlıklı varlıksız- sanat eğitiminden geçmemiş büyük çoğunluğu doyurmak zorunda bırakılmaları, her türlü yozlaşmayı önlemenin tek sağlıklı yoludur.

sanat alanında en verimli, en sağlıklı gelişmeler -yeni yetenekler yönlendirici baskılar altında ezilmeyecekleri için- kimsenin kimseyi beğenmediği dönemlerde görülebilir.

"güzel" örneklerle birlikte yaşayanların beğenileri olumlu yönde gelişecek; "yozlaşmış" örneklerle birlikte yaşayanların beğenileri ise olumsuz yönde gelişecektir. insanlar iyi şeylere alıştıkları gibi, kötü şeylere de alışırlar.

türk sanat müziğinin tarihsel bir müzik olduğunu, özenle korunması, yaşatılması gerektiğini, çağdaş müziğimizin yararlanacağı kaynaklar arasında önemli bir yeri bulunduğunu; ama günümüz türkiyesinde yaşayan insanların düşüncelerini, duygularını yansıtamayacağını kabul etmek gerekir.

televizyon reklamcılığının, mimarlığa ya da endüstri tasarımcılığına hiç benzemeyen bir özelliği var: geçici oluşu. bu geçiciliğini tekrar yoluyla aşmak, yaydığı sözleri tekrarlayarak belleklere yerleştirip kalıcılığa ermek ister. ama ne kadar başarılı olursa olsun, tekrarlamayı bırakınca unutulmaya yargılıdır. bazı belleklerde izleri kalsa da, etki kaynağı niteliğini yitirir.

şu dünyada insanca yaşamak da yoksa
ne kalıyor geriye yüzyıllardan (behçet necatigil)

güzellik, nerede olursa olsun güzelliktir.

türkçenin serbest nazımla yazılmış ilk şiiri, "açların gözbebekleri" (nazım hikmet) 1922 tarihini taşır. serbest nazmın güçlü bir çıkış yaparak kendini kabul ettirişi ise 1929'da "835 satır" adlı kitapla olmuştur.

iyi insan yetiştirmenin en kestirme yolu, şiirden geçer.

ben "sanat olayı" dergisi adına gelip bir konuşma yapmak isteyen genç bir insanla konuştum. güven veren bir kişiliği vardı. dürüstlüğünden bugün de kuşku duymuyorum o gencin. konuştuk, yazdık, ayıkladık, temize çektik. son gün ayrılırken, biraz çekingen, biraz tedirgin, başa attila ilhan'ın antolojiye ağır eleştiriler getiren bir yazısının konacağını söyledi. ne sakıncası olabilir! istediğini söyler attila ilhan, sorumluluğunu da taşır. kendi bileceği iş. ama dergi çıkınca gördüm ki, yıllarca önce necip fazıl'ın "büyük doğu"da yaptığı türden, düşsel bir mahkeme kurulmuş. "suçlu, ayağa kalk!" diye bir başlık, gülünç suçlamalar, birtakım saptırıcı alıntılar.. benimle yapılmış olan konuşma ise "söz savunmanın" diye sunuluyor.

diplomasi

robert musil

insanları sanat değil açlık birleştirir.

generallerin ölümle araları son derece iyidir ve yaşadıkları anın tadına onurlarıyla varabilmek için hep birkaç bin ölüye ihtiyaç duyarlar.

sarıldıklarımız asla en derinden sevdiklerimiz değildir.

diplomasi, güvenilir bir düzenin ancak yalanla, korkaklıkla, yamyamca davranmakla, kısacası, insanların o sarsılmaz aşağılık yanlarıyla kurulabileceğini savunur. diplomasi, küçültücü bir idealizmdir.

zenginlik, kişisel, yalın, yıkıma uğramadan parçalara ayrılamayan bir niteliktir.

bir niteliksiz adam hayata "hayır" demez, sadece "henüz değil" der ve henüz yaşamadığını sonrası için saklar.

tin için onun küçük şeylerle bağlantısından daha tehlikeli bir şey yoktur.

zaman treni raylarını önünde kendi döşeyen bir trendir. zaman nehri, kıyılarını beraberinde taşıyan bir nehirdir.

insan, bir hayat görkemliyse eğer o hayattan bir de iyi olmasını isteyemez.

sıradan insanlar, hayat gemilerindeki sıradışı yaşantıları onları hiç fark edemeyecekleri kadar derinlere yerleştirmeyi başarırlar.

her şeyin caiz olduğu bir zaman, her defasında içinde yaşayanları mutsuz etmiştir.

mahkeme salonları, ataların bilgeliğinin şişeler içerisinde korunduğu mahzenlere benzer. insan bu şişeleri açar ve insanoğlunun kesin bilgiye ulaşma çabasının en yüksek, en damıtılmış noktasının yetkinliğe varmazdan önce ne denli kötü tatta olduğuna ağlayası gelir; ama görünüşe bakılırsa sözü edilen nokta, kaşarlanmamışları sarhoş edebilmektedir.

düello

jorge luis borges

ün, anlaşılmamanın bir türü, belki de en kötüsüdür.

başkasına iyilik yapan, her zaman için kendisine iyilik yapılanın üstünde bir yerdedir.

hepimiz, içinde bulunduğumuz koşulları dar bir açıdan değerlendirme ve komşumuzun tavuğunu kaz görme eğilimindeyizdir.

bazen olağan zaman ölçülerinin dışına taşan olaylar vardır yaşamda.

her iki kadının da birbirlerinden gerçekten hoşlandıklarını ve giriştikleri gizli düello süresince birbirlerine eksiksiz bir bağlılıkla davrandıklarını unutmamak gerek.

karanlıkta yol alan hikaye karanlıkta son bulur.

bir erkek çocuğu için eski, köhne bir ev, hele bir de alışılmadık, gölgeler içinde bir yerse (yalnızca yemek odasında ışık vardı) gezginlerin ayak bastığı yeni bir ülkeden çok daha göz kamaştırıcıdır.

bu dünyanın işleri insan denen sıradan yaratığın akıl erdiremeyeceği kadar karmaşıktır.

kitaplar da farklıdır. kurgusal ürünler akla gelebilecek bütün bağdaştıranları içeren tek bir olay örgüsünden oluşurlar. felsefi nitelik taşıyanlar, hiç şaşmaz, hem tezi hem de antitezi, bir öğretinin yanında ve karşısında olan tüm unsurları içerirler. karşı kitabını içermeyen bir kitap, eksik kalmış sayılır.

parazit

shakespeare: bu günlerin talihsizliği, delilerin körleri yönetmesidir.

galen: kahkahadan daha iyi bir ilaç yoktur.

aristoteles: insanlık, yönetmek için doğanlar ve boyun eğmek için doğanlar olmak üzere ikiye ayrılır.

platon: kölelerin kaçınılmaz bir biçimde efendilerinden nefret etme eğilimi vardır ve sadece sürekli bir gözetim hepimizi öldürmelerini engelleyebilecektir.

jose marti: dünyanın bütün şanı, şöhreti bir mısır tanesinin içine sığar.

lord byron: günümüzde artık insan üretmek makine üretmekten daha kolay.

francisco franco: zor bir iş olan ülke yönetmeyi öğrenmemiş ve bu kendisine öğretilmemiş halka, bir devleti yönetme sorumluluğunu vermek bir delilik ve kötülüktür.

brillat-savarin: yeni bir yemek insan mutluluğuna yeni keşfedilen bir yıldızdan daha çok katkı sağlar.

galen: uzun ve zahmetli yolu, kolay ve kısa patikaya tercih ederim.

fukuzama yukichi: bir ülke özgürlüğünü her türlü parazite karşı korumaktan asla korkmamalıdır, bütün dünya kendisine düşman olsa bile.

çocuklar kalıyor

alice munro

insanların para saklamak için seçtiği yerler şaşırtıcıdır. en mantıklı ve akıllı insanların bile.

insan çocukken başka yerlerde uyuduğu geceleri asla unutmaz.

eğer çok kötü bir şey yaparsan ve kimse fark etmezse daha da kötü hissedersin; cezalandırıldığında hissedeceğinden çok daha kötü hissedersin.

hasta bir insan, ölmekte olan bir insan, aklını her türlü çerçöple doldurup o çöpleri en ikna edici şekilde düzenleyebilir.

insanlar rezalet mi çıkardılar, isteyeceğin en son şey el altında bir bıçak olmasıdır.