hasretinden prangalar eskittim

ahmed arif

bin yıl, bahar içre ömrünü sürsün

seni doğuran ana

seni, anlatabilmek seni

iyi çocuklara, kahramanlara

seni, anlatabilmek seni

namussuza, haldan bilmez, kahpe yalana

gitmek

gözlerinde gitmek sürgüne

yatmak

gözlerinde yatmak zindanı

gözlerin hani

tütünü bilir misin

"kız saçı" demiş zeybekler

su içmez her damardan

yerini kolay beğenmez

üşür

naz eder

darılır

iki yaprak arasında kıyılmış

bir parçası var kalbimin

incecik, ak kağıtlara sarılır

dar vakit yanar da verir kendini

dostun susan dudağına

evet, ağlamaklı oluyorum, demdir bu

hani, kurşun sıksan geçmez geceden

anlatamam, nasıl ıssız, karanlık

ve zehir zıkkım cıgaram

gene bir cehennem var yastığımda

gel artık

sus, kimseler duymasın

duymasın, ölürüm ha

aymışam yarı gecede

seni bulmuşam sonra

seni, kaburgamın altın parçası

seni, dişlerinde elma kokusu

bir daha hangi ana doğurur bizi

ne alnımızda bir ayıp
ne koltuk altında
saklı haçımız
biz bu halkı sevdik
ve bu ülkeyi
işte bağışlanmaz

korkunç suçumuz

gör, nasıl yeniden yaratılırım

namuslu, genç ellerinle

kızlarım

oğullarım var gelecekte

her biri vazgeçilmez cihan parçası

kaç bin yıllık hasretimin koncası

gözlerinden

gözlerinden öperim

bir umudum sende

anlıyor musun?

ölü ve kayıp

norah mcclintock

uğraşılmaya değer olan her şey doğru yapılmayı hak ediyor demektir.

birini, eli kurabiye kavanozunun içindeyken yakaladığınızda, genellikle yüzünde suçlu bir ifade olur.

kızlar, konuşmak ya da gülmek için hiçbir fırsatı kaçırmaz.

işi sıkı tutmak, sonradan üzülmekten iyidir.

insanlar kızların erkekler kadar rekabetçi olmadığını, o kadar sert oynamadığını düşünür. oysa yapıyorlar, en azından sporcu olanlar.

bir silahı televizyonda ya da bir filmde görürsünüz, büyütülecek bir şey değildir. ancak polislerin belinde gördüğünüzde fark ettiğiniz ilk şey, silahların küçük ya da büyük bir ekranda göründüğünden çok daha büyük ve ürkütücü olduğudur.

sanat sevdası

pierre bourdieu / alain darbel

mağaza, yoksulun müzesidir.

mesaj izleyicinin kavrama olanaklarını aştı mı, "maksadı" çıkaramayan ziyaretçi alacalı bulacalı bir renk cümbüşü, gereksiz birtakım renkler olarak gördüğü şeye ilgisini kaybeder. diğer bir deyişle, kendisi için fazlasıyla zengin olan, -iletişim kuramının deyişiyle- mesaj tufanı karşısında "boğulduğunu" hisseder ve mesajın üstünde pek durmaz.

halk sınıflarının müze ziyaretlerinin, sadece giriş ücretlerindeki indirime bağlı olarak artmasını beklemekten daha safiyane bir düşünce olamaz. müzeye gidenlerin toplam içindeki payı, üstelik o gün müzeye giriş ücretli olmamasına rağmen, toplumsal hiyerarşi basamağında yukarı çıkıldıkça düzenli bir biçimde düşüyorsa, bunun nedeni her şeyden önce halk sınıflarının boş vakit etkinliklerinin hayat temposuna tabi olmasıdır.

"eğitim doğuştandır."

her bireyin, eserin sunduğu "bildiriyi" kavraması için belirli ve sınırlı bir kapasitesi vardır; bu kapasiteyse -ister genel olarak resim, ister belli bir döneme, ekole ya da sanatçıya ait bir resim söz konusu olsun- değerlendirilen mesajın tür kodu hakkında sahip olduğu genel bilginin sonucudur; bu da çevresinin veya aldığı eğitimin sonucudur.

bilgelik, bizi çocukluğa götürür.

her teknik mükemmelen öğrenilebilir veya anlaşılabilir; ama kuvveden fiile çıkmasını sağlayacak koşullar sunulmazsa veya ona anlam kazandırabilecek, üstünde durabileceği biricik şey olan tutum ve alışkanlıklar sistemiyle bütünleşmezse daha sonra unutulabilir.

kitap satın alma ve okuma alışkanlığı öğrenim düzeyiyle yakından ilişkilidir ve yaşla birlikte azalmaktadır. tiyatro ve konsere gitme alışkanlığı ile müzeye gitme alışkanlığı birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

gariban

goethe

bizi hayata sokuyor

suça koşuyorsunuz garibanları

sonra acıyı bırakıyorsunuz onlara

çünkü her suç karşılık bulur dünyada.

kötülüğün sıradanlığı

hannah arendt

çağımızdaki totaliter hükümetlerin en çok geliştirdikleri özelliklerden biri, muhaliflerinin, kanaatlerinden dolayı bir şehit gibi, onurlu ve etkileyici bir biçimde ölmesine izin vermemeleridir. totaliter devlet, muhalifinin adsız sansız, sessiz sedasız ortadan kaybolmasını sağlar. ama her zaman geriye hikâyeyi anlatacak biri kalacaktır.

belli bir şey yapmadığı halde kendini suçlu hisseden biri, ahlaki açıdan, gerçekten yaptığı bir şey yüzünden suçlu olan ama kendisini hiç suçlu hissetmeyen birisinden daha az hatalı değildir.

adolf eichmann: pişmanlık küçük çocuklara mahsustur.

almanya'nın resmen yenilgiye uğradığı 8 mayıs 1945 tarihinin eichmann için önemli olmasının başlıca nedeni, artık şuraya veya buraya üye olmadan yaşamak zorunda olduğunun kafasına dank etmesiydi: "zorlu bir hayatı lidersiz, tek başıma sürdürmek zorunda olduğumu anladım; kimseden direktif almayacaktım, artık kimse bana emir vermeyecekti, gerektiğinde başvurabileceğim bir yönetmelik olmayacaktı; uzun lafın kısası, hiç bilmediğim bir hayat bekliyordu beni."

"insan her türlü yasanın idaresinde yaşayabilir. gelgelelim, neye izin verildiğini ve neyin yasaklandığını bilmeden yaşayamaz. faydalı ve saygıdeğer bir vatandaş bile, büyük bir halkın içindeki bir azınlığın üyesi haline gelebilir."

david rousset: ss'in zaferi, işkence kurbanının hiç karşı çıkmadan darağacına götürülmeyi kabul etmesini, kimliğini olumlamayı bırakacak kadar kendinden vazgeçmesini gerektirir. ss'ler kurbanın yenilgiye uğramasını yok yere, sırf sadistliklerinden istemezler. kurbanını daha darağacına çıkmadan yok etmeyi beceren sistemin, koca bir halkı esaret altında almak için tartışmasız en iyi sistem olduğunu gayet iyi bilirler. bu insanların kendilerine söyleneni harfiyen yapıp ölüme gitmelerinden daha korkunç bir şey yoktur.

adolf eichmann: bir insan işini severek yapmazsa yaptığı iş de bir şeye benzemez.

yasalara bağlı olmak insanın salt yasalara uyması anlamına değil, uyduğu yasaları kendisi koymuş gibi hareket etmesi anlamına da gelir. ancak görev duygusunun ötesine geçince başarılı olunacağı inancının kaynağı budur.

"bazı açılardan çok zor olan sorunların, halkımızın daimi güvenliği için, bazen amansız sertlikle çözülebilmesi eşyanın tabiatı icabıdır." (nazi parti şansölyeliği)

adolf eichmann: hayatım boyunca ne bir yahudiyi ne de yahudi olmayan birini öldürdüm. bir yahudiyi veya yahudi olmayan birini öldürme emri vermedim.

cinayet aletini kendi elleriyle kullanan kişiden uzaklaşıldıkça sorumluluk derecesi artar.

sınır dışı etme, başka ülkelere karşı bir suçtur; soykırım ise bizatihi insan çeşitliliğine, yani "insan statüsünün" belirleyici bir özelliğine yönelik bir saldırıdır; bu özellik olmadan ne "insanlık" ne de "beşeriyet" kelimelerinin bir anlamı kalır.

avukat caniyi savunur, cinayeti değil.

yogal rosat: büyük bir suç doğayı kızdırır; bu yüzden dünya intikam diye haykırır; kötülük doğal bir uyumu bozar ve bu uyum da ancak kötülüğün cezalandırılmasıyla yeniden sağlanabilir; ahlaki düzene karşı sorumluluklardan biri de, mağdur tarafın suçluyu cezalandırmasıdır.

"bir şahsın vicdanına veya inancının gereklerine göre hareket etmiş olması, fiilinin veya ihmalinin cezalandırılmayacağı anlamına gelmez." (alman iç hizmet kanunu)

insan doğası gereği, bir kere baş gösteren ve insanlık tarihine kaydedilen her fiil, gerçekliği tarihe gömülüp gittikten uzun zaman sonra bile hep ileride gerçekleşebilecek bir ihtimal olarak kalır. gelmiş geçmiş hiçbir cezanın, suç işlenmesini önleyecek kadar caydırıcılığı yoktur. bilakis, cezası ne olursa olsun, belli bir suç bir kere ortaya çıktı mı, tekrar ortaya çıkması, ilk ortaya çıkışının olup olabileceğinden çok daha olasıdır.

ebedi aşk

arturo perez-reverte

güzel aşk hikayesinin, 6 ay sonra yabancı bir memlekette, bir kış akşamı, sularından sis yükselen bir nehrin kıyısında, gözyaşlarıyla, en mutlak yalnızlık içinde sona erdiğini söylemekle yetineceğim. o gri sular kızı büyülerdi, biliyor musunuz? öylesine büyülüyorlardı ki şairlerin unutmanın tatlı huzuru dedikleri şeyi onlarda aramayı düşünmüştü. her şey o zaman oldu. genç kız kendi sis duvarını aşmaya hazırlanırken, yaşantısına bir başka adam girdi. öyle bir adam ki, karşılığında hiçbir şey istemeden, gri nehrin kıyıları arasında kaybolmuş olan kıza baktı, onun yaralarını sardı, gülümsemeyi geri verdi ona. kızın hiç tanımadığı baba, hiç sahip olmadığı ağabey, artık asla sahip olamayacağı koca oldu ve işi asaletinin sınırlarına kadar vardırıp asla kızdan belki de kendisine ait olması gereken hiçbir hak talep etmeye kalkışmadı. iki yıl boyunca, o adam nehrin akıntısını seyrederek titreyen o kızdan çok farklı bir kadın yaratmaya adadı kendini. ve karşılığında yine hiçbir şey istemedi. aslında davranışında bencillik yok değildi. belki de kendi eserinden memnuniyet duymasıydı söz konusu olan; kullanılmayan ama orada, bir yerlerde çarpan bir tür sahiplenme duygusunun gururu. "yarattığım en güzel şeysin" demişti bir keresinde. belki doğruydu; çünkü bu işte eksik olan hiçbir şey yoktu: ne çaba, ne para, ne sabır. bir gün, işleri yüzünden, o adam ülkesine dönmek zorunda kaldı. genç kızı omuzlarından tuttu, onu bir aynanın karşısına götürdü ve bir süre kendisini seyrettirdi. "güzel ve özgürsün" dedi ona. "kendine iyi bak. işte benim ödülüm bu." adam evliydi, bir ailesi ve sorumlulukları vardı. ama ne olursa olsun, eseri için her şeyi yapmaya hazırdı. gitmeden önce, hediye olarak uygun bir yaşam sürebileceği bir ev verdi kıza. ve bu koruyucu çok uzaklardan, büyük bir özenle bütün eksiklerini gidermeye çalıştı. yedi yıl böyle geçti.

sabırsız yürek

stefan zweig

insanın, kendini kandırma güdüsü sayesinde, aslında çok iyi bildiği tehlikelerle onları yok sayarak başa çıkmaya çalışması, doğruluğu kanıtlanmış bir gerçektir.

görev duygusundan dolayı kahraman olmaktansa kişisel sorumluluk nedeniyle asker kaçağı olmak çok daha iyi aslında!

iki tür acıma duygusu vardır. birincisi, duygusal ve zayıf olanı, başka birinin yaşadığı felaketlerden kaynaklanan acı ve hüzünden olabildiğince çabuk kurtulmak için çırpınan yüreğin sabırsızlığıdır. bu, bir acıyı birlikte hissetmek değil, ruhun yabancı bir derde karşı kendini içgüdüsel olarak savunması anlamındaki acıma duygusudur. diğeri, tek gerçek acıma duygusu ise duygusal olmayan; ama yaratıcı olan, ne istediğini bilen, sabırla, gücü yettiğince, hatta gücünün bile ötesinde katlanmaya ve dayanmaya kararlı olunan acıma duygusudur. insan yalnızca sonuna kadar dayanabildiği, en acı ve en zor sona kadar sabredebildiği zaman karşısındakine yardımcı olabilir. yalnızca kendini feda ettiği zaman, ancak o zaman!

eğer bir şeyi yapmakta tereddütleriniz varsa, kaçamak yollar her zaman daha çekici gelir.

kişi ancak başkaları için de bir değeri olduğunu anladığında varlığının anlamını ve önemini kavrayabiliyordu.

sağlıklı biriyle sağlam birinin, özgür biriyle bir mahkumun ilişkilerinin uzun vadede rayında gitmesi olanaksızdı. şanssızlık insanı alıngan, sürekli acı adaletsiz kılar.

gençliğin anlamı her öğrenilenden coşku duyup yeni keşiflere doyamamasıdır.

gerçek bir beraberliğin bir elektrik şalteri gibi istenildiğinde açılıp kapanamayacağını, başka birinin kaderinde rol oynamanın kendi özgürlüğünden de fedakarlık etmek anlamına geldiğini anlamaya başlıyordum.

hiç beklenmedik bir anda bir görev üstlenmek ve bu görevi kendi inisiyatifiyle ve kendi gücüyle çözmek kadar, gençbir insanın kendine güvenini artıran ve karakterinin biçimlenmesini sağlayan bir başka şey daha yoktur.

dünyada bir şeyi yarım söylemek ya da yarım bırakmak kadar kötü bir şey yoktur. her kötülük bu yarım işlerden çıkar.

insanoğlunun kıskançlık duygularını tutuşturmakta hiçbir şey, kendi aralarından birinin başına devlet kuşu konarak sınıf atlaması kadar etkili olamaz. dünyanın en zengin prensinden hiçbir şey esirgenmezken, kendileriyle beraber aynı zincirin halkalarından birini oluşturan kader yoldaşlarının bu zinciri kırarak özgür olması katlanılmaz bir durumdur.

bu genelde böyledir, kişi birine haksızlık ettiği zaman, zarar uğrayanın da basit, bir noktada da olsa yanlış yaptığını veya haksız davrandığını saptamaya ya da bu şekilde kendini kandırmaya uğraşır ve bundan gizemli bir hoşnutluk duyar. aldatılanın küçük de olsa bir suçu olduğunu belirlemek bir anlamda vicdanı rahatlatır.

bize en şaşırtıcı görünen şeyler, çoğunlukla en doğal olanlardır.

kişinin acının pençesinde nasıl kıvrandığını yaptığı saçmalıklar sanırım en güzel şekilde belirtir.

nietzsche: iyileşmeyecek hastanın doktoru olmaz.

üniversiteye devam ettiğim yıllarda bizlere özellikle "iyileşmez" olarak öğretien frengi hastalığının da sonradan çaresi bulundu; tabi nietzsche, schumann, schubert ve daha adını sayamadığım sayısız kurbandan sonra.

yapılan her işlem, ister limon yiyin, ister süt için; ister soğuk suya girin, ister sıcak banyo alın, organizmada belirli bir değişime yol açarak hastaya bir canlılık kazandırır ki bu, her zaman iyimser olan hastalar tarafından genellikle iyileşme olarak nitelendirilir.

tıbbın etikle hiç alakası yok; her hastalık kendi başına bir anarşik eylem, doğaya bir başkaldırış; bundan dolayı onu yenmek için elden gelen her şeyin, ama her şeyin yapılması gerekiyor.

şiddetli duygusal çalkantıların ardından insanın uykusu da derin ve deliksiz oluyordu.

mutluluk duygusunun da tüm uyarıcılar gibi uyuşturucu bir yanı vardır. anı derinlemesine yaşamak genellikle geçmişi bir an için de olsa unutturur.

yoksul, basit insanlar nedense zenginlerin de başlarına büyük felaketlerin gelebildiğini, onların da mutsuz olabildiklerini görüne altüst olurlar.

düğün törenleri genç kızları her zaman duygulandırmıştır; çünkü böylesi anlarda kadınların ruhunda gizemli bir ortaklık duygusu hakim olur.

hastalara yakınlarının diğer normal insanlardan çok farklı bir sözlükleri olduğunu, onlar için "belki" sözcüğünün "kesinlikle" anlamına geleceğini, bundan dolayı da onlara umudun ancak ufak parçalar halinde sunulabileceğini, aksi takdirde iyimserliklerinde aşırıya kaçacaklarını ve delice şeyler yapmaya başlayacaklarını bilemezdiniz ki.

acımak iki yanı keskin bir bıçak gibidir; kullanmayı bilmeyen, elini ve özellikle de kalbini ondan uzak tutmalıdır. tıpkı morfin gibi acıma duygusu da hasta için sadece başlangıçta bir nimet, bir ilaç, bir devadır; ama dozunu ayarlamasını ve azaltmasını bilmediğiniz zaman, öldürücü bir zehir olabilir. ilk birkaç iğnede hasta kendini rahatlamış hisseder, artık ağrılarını hissetmemektedir. ancak ne yazık ki organizmanın, hem bedenin hem de ruhun inanılmaz bir alışma yeteneği vardır, sinirlerin hep daha fazla morfine ihtiyaç duyması gibi, duygular da hep daha çok acımaya ihtiyaç duyar, ta ki siz bunu karşılayamayıncaya kadar. sonunda öyle bir nokta gelir ki, kendinizi "hayır" demeye ve artık onunla ilgilenmemeye zorunlu hissedersiniz ve işte o anda, ta başında ona yardımcı olmasaydınız duyacağı nefretin o andan belki de daha az olacağını fark edersiniz.

acımak gerçekten sınırlanması gereken bir duygudur, aksi takdirde ilgisizlikten çok daha kötü zararlara yol açabilir. bunu doktorlar, hakimler, avukatlar, tefeciler çok iyi bilirler. eğer bu kişiler kendilerini acıma duygusuna kaptırsalardı, dünyamızın düzeni altüst olurdu.

bizim dünyamızda önemli olan, neyi ne niyetle yaptığınız değil, yaptıklarınızın doğuracağı sonuçlardır.

korkunç bir biçimde iyileşmesi olanaksız denilmiş bir hastaya umudun zerresini gösterirseniz, ne yazık ki bundan bir kiriş, kirişten de bir ev inşa eder.

bu gibi hayal şatoları hastalar için çok sağlıksızdır; doktor olarak benim görevim, yanlış umutlar iyice yerleşmeden bu hayal şatolarını yerle bir etmektir.

bir doktor olarak ben, olayın başından çok seyrini ve sonucunu düşünmekle sorumluyum. bu tür delicesine bir umudun ardından gelecek çöküşü de hesaba katmak zorundayım. üstelik bu çöküş kaçınılmaz, evet kesinlikle kaçınılmaz! bir doktor olarak satranç oyuncusu, sabır oyuncusu olarak kalabilirim; ama yıkıcı olamam, özellikle de bedelini karşımdaki ödemek zorunda kalacaksa..

olacağı geciktirmenin hiçbir yararı yok.

yolun ortasında yığılmış, felçli bir ihtiyarla karşılaşan delikanlının masalı. masaldaki felçli ihtiyar, genç adama yürüyemediğini, çok zavallı durumda olduğunu söyleyerek yardım dileniyor, delikanlının onu sırtına alarak şehre kadar taşıması için yalvarıyordu. genç adamsa ona acıyarak eğilip adamı sırtına alıyordu. niçin acıyorsun, aptal, acımana ne gerek var? ancak bu yardım dilenen, zavallı görünümlü ihtiyar aslında kötü yürekli bir cin, bir büyücüydü. delikanlının sırtına yerleşince kıllı, çıplak bacaklarını sıkıca boynuna dolamıştı. artık yardımsever delikanlının onu silkeleyerek ondan kurtulması olanaksızdı. böylece artık ihtiyar büyücü onu kamçılayarak, azarlayarak yardımsever kurtarıcısına eziyet ediyor, onu dur durak bilmeden acımasızca her istediği yere götürmeye zorluyordu. genç adam ne yaptıysa ondan kurtulamıyor; artık kendi istediği hiçbir şeyi yapamıyordu. bir binek hayvanı, zavallı gördüğü adamın esiri olmuştu. dizleri dayanamayacak kadar ağrısa da, dudakları susuzluktan kurusa da, vücudu onu taşıyamayacak kadar bitkinleşse de o artık merhametinin cezasını çekmeye, bu kötü, hain, kurnaz ve yaşlı adamı kurtulması olanaksız bir kader gibi sonsuza dek sırtında taşımaya zorunluydu.

yaşamında ilk kez, yeryüzündeki en büyük kötülüklerin kaynağının vahşet ve kötü niyet değil, kişilerin yenemedikleri zayıflıkları olduğunu anlıyordum.

ancak şimdi, yazar ve şairlerin çoğunlukla dile getirmekten kaçındıkları gerçeği, çirkinlerin, sakatların, toplum dışına itilmişlerin, evde kalmışların, ihtiyarlayıp çökmüşlerin, sokağa atılmışların mutlu ve sağlıklı insanlardan çok daha tutkulu, çok daha tehlikeli bir ihtirasla bağlanacaklarını ve arzu duyabileceklerini anlıyordum. onların sevdası takıntılı, karanlık ve karaydı; yeryüzündeki hiçbir tutku, yalnızca sevmek ve sevilmekle yeryüzündeki varlıklarına bir anlam kazandırmaya çalışan tanrı'nın bu mutsuz, çaresiz üvey evlatlarınınki kadar ihtiraslı ve umutsuz olamazdı.

karşılıksız bir aşka tutulan biri bu tutkusunu biraz olsun kısıtlama olanağına sahiptir; çünkü o, bu yoksunluğun yalnızca kölesi, kulu değil, aynı zamanda da yaratıcısıdır. aşık olan bu tutkusuna karşılık almayı başaramıyorsa bu, hiç değilse onun kendi suçudur. ama karşılıksız olarak sevilen kişi, ölçüsünü ve sınırlarını kendisinin belirleyemediği bu tutkuya gem vurmakta çaresizdir. bir başkası tarafından sevilen herkes o kişinin karşısında çaresiz kalır.

niçin en aptallar genellikle en iyi niyetli kişiler oluyordu acaba?

hızın insan ruhunda da bedeninde de uyuşturucu, huzur verici bir etkisi vardır.

tüm davranışlarımızda kendini beğenmenin hiç de küçümsenemeyecek bir rolü vardır. özellikle de zayıf kişilikler dışarıya karşı kendilerini güçlü, cesur ve kararlı gösterecek şekilde davranmak çabasındadırlar.

genel kabul gören dar çerçevenin dışında kalan bir şeyin yapılması insanları meraklandırır ve kızdırır.

kişinin boş, anlamsız bir yaşam sürmediğini, bir insan ya da bir amaç uğruna yaşadığını bilmesi çok önemli. eğer yaptığınızla başka birinin yaşamını kolaylaştırıyorsanız hiç çekinmeden en ağır yüklerin bile altına girmeye değer.

kaderin yaraladığı bir insan ne olursa olsun hep yaralı kalıyor.

kişi her şeyden kaçabilir, yalnızca kendinden asla!

insanı yalnızca ölçemediği, eliyle tutup anlayamadığı şeyler korkutuyordu; buna karşılık sınırlarını belirleyebildiğin, kesinlikle saptayabildiğin şeylerle baş etmek ise bir deney, gücün ölçebileceği bir sınavdı.

bedensel başarı genellikle ruhsal rahatlamaya da temel olur.

öylesine alaycı ve kendine güvenen bir hali vardı ki bu ancak kötü, tehlikeli bir şey yapmayı planlayan, buna kararlı insanlarda görülürdü.

bir şeyi saklayan ya da saklamak zorunda kalan kişinin gözlerinin doğal, özgür ve samimi bakması olanaksızdır.

başka birini mutlu ediyorsa yalan bile gerçeklerden daha önemli ve değerli olabiliyordu.

insan kendini satıyorsa hiç değilse pahalıya satmalı.

yaşamım boyunca hiçbir konuyu kendi ölümüm kadar soğukkanlı, sağlıklı, net ve düzgün şekilde planlamadığımı yeniden belirtmek isterim. her şey bir sicil kaydı kadar net bir biçimde düzenlenmişti.

ancak tüm intihar edecekler her nedense bu türden anlamsız saçmalıklar yapıyorlardı. kadavra haline gelmeden on dakika önce bile yakışıklı ve kusursuz görünme hevesine kapılıp kafasına bir kurşun sıkmadan, yaşamdan temiz ve düzenli ayrılmak için, özellikle sinekkaydı tıraş olur ya da temiz çamaşırlar giyerlerdi.

püriten: ingiltere'de koyu protestan olan kişilere verilen ad.

zaten kişi her zaman en ağır küfürlere bile, komşusunun başına da aynı şey geliyorsa daha rahat katlanmaya hazır değil midir? adalet, gizemli bir biçimde gücü ve şiddeti telafi eder.

kararlarımız, kabul etmek istemesek de büyük ölçüde sosyal konumumuzla sağladığımız uyuma ve çevreye bağlıdır. düşüncelerimizin büyük kısmı genellikle önceden edinilmiş izlenimlerin ve etkileşimlerin doğal bir sonucudur.

iyileşmiş bir hasta rahatlığıyla oradan ayrıldım. yaşamın darbesini yemiş, sakat bir insana yaşamının kalanını sonsuza kadar adamış olmayı ilk kez bir fedakarlık olarak nitelemiyordum. yaşamda sevgiye gerek duyanlar sağlıklılar, kendine güvenenler, gururlular, neşeliler, yaşamın zevkini çıkaranlar değildi. onların buna ihtiyacı yoktu. onlar sevgiyi yalnızca kendilerine sunulması gerekli bir şey olarak niteliyor, kayıtsız, kendini beğenmiş bir tavır takınıyorlardı. sevgi onlar için yalnızca bir olgu, saçtaki bir toka, koldaki bir bilezik gibi başkaları tarafından sunulan bir armağandı; asla yaşamın anlamı ve ulaşılabilecek en yüce mutluluk değil! kaderin sillesini yemişlere, sakatlara, engellilere, toplumun dışladıklarına, aşağıladıklarına, çirkinlere, yokluk çekenlere, umudu kırılmışlara gerçekten de sevgiyle ulaşılıp yardımcı olunabilirdi. onlara yaşamını adayan, yaşamın onlardan esirgediğini onlara bağışlamış oluyordu. yalnızca onlar olması gerektiği gibi sevmeyi ve sevilmeyi biliyorlardı: alçakgönüllülük ve minnettarlıkla!

cesur olmak, aslında korkmamaktan başka bir anlam içermediğine göre, cephede gerçekten cesur ve yürekli olduğumu inançla, güvenle söyleyebilirim.

unutmak kaçınılmaz olunca, insan yüreği de ona pekala uyuyor ve unutmayı istiyor.

vicdan anımsadıkça, hiçbir suç unutulmaz!

veranda öyküleri

herman melville

güzellik tanrı inancı gibidir; ondan ne kaçabilirsin ne de anlayabilirsin onu.

bazıları, insan kalbinin doğal bencilliği yüzünden değişmeyeceğini iddia edenlerin hatasına düşerler. aksine bu durum, çare bulamamanın umutsuzluğundan ve doğuştan gelen kötülükten kaynaklanır. duyarlı biri için merhamet ender duyulan bir acı değildir. ve nihayet böylesi bir merhametin yeterli yardıma neden olmayabileceği fark edilince sağduyu kişiye ondan kurtulmasını söyler.

bir adamın en sakin ve en mantıklı saatleri sabah kalktığındaki saatlerdir.

iyilik, diğer düşüncelerden farklı olarak, genellikle çok alim ve sağduyulu bir prensip olarak faaliyet gösterir; ona sahip olanın yaşamını kurtarır. insanoğlu, kıskançlık uğruna, öfke uğruna, nefret uğruna, bencillik uğruna ve manevi gurur uğruna cinayet işlemiştir ama benim bildiğim kadarıyla hiç kimse tatlı iyilik uğruna insanlık dışı bir cinayet işlememiştir.

genellikle dar görüşlü zihinlerin daimi ihtilafları daha cömert olanların daha iyi kararlarını tüketir.

en akıllı insanlar bile, ne şartlar altında olduğunu bilmedikleri, bir şeyler saklayan birinin davranışını değerlendirirken yanılgıya düşebilirler.

asla söz vermeyenler sözlerini tutmamazlık yapamazlar.

gururun yüceliği, eziyete meyilli olduğu için boş yere küçümsenir; oysa doğanın acısını azaltan, doğanın gururudur.

17 deve

raoul vaneigem

bir zamanlar üç genç, yaşlı bir arap'a gelip demişler ki: "babamız öldü. bize 17 deve bıraktı; ancak vasiyetini okuduğumuzda sahip olduklarının yarısını en büyük oğluna, üçte birini ortanca oğluna ve dokuzda birini de küçük oğluna bırakmış olduğunu gördük. ne kadar uğraştıysak da develeri nasıl bölüşebileceğimiz konusunda aramızda anlaşamadık. sonuçta, bunu sizin kararınıza bıraktık."

yaşlı adam cevap vermeden önce bir süre düşünmüş: "anladığım kadarıyla, onları uygun bir biçimde pay etmek için başka bir deveye ihtiyacınız var. benimkini alın. sadece bir devem var; ama olsun, onu size veriyorum. alın, hayvanları pay edin ve geri kalanı bana getirin." genç adamlar yaşlı arap'a dostça önerisinden dolayı teşekkür etmişler, yaşlı adamın devesini almışlar ve 18 hayvanı şu şekilde pay etmişler: en büyük oğlan kendisine düşen yarıyı, yani 9 deveyi, ortanca oğlan üçte biri, yani 6 deveyi; ve en küçük oğlan da kendi dokuzda birlik payını, yani 2 deveyi almış. herkes geriye bir devenin kaldığını görünce hayret etmiş ve kalan tek deveyi de hemen yaşlı dostlarına geri götürmüşler ve tekrar tekrar teşekkür etmişler.

zamansız gül

nur bulum

yüreğim

yorgun

bir yıkıntının yüzyıllık

çaresizliğinde

bembeyaz bir kuğudan

süzülen kan kadar belirgin

duruyor

umudu aşındıran sızı

sakın gelme yanıma

zamansız bir güz mevsimi

yaşanan şimdi burada

insan yazgısı

andre malraux

her insan çektiği acıya benzer.

insan hiçbir zaman tanıyamaz başka bir insanı; ama zaman zaman onu hiç mi hiç tanımadığı duygusundan kurtulur. bir insanı aklı yoluyla tanımaya kalkmak, zamanı hiçe saymak üzere girişilmiş boş bir denemedir.

bir erkeği en çok çekici kılan şey, güçle güçsüzlüğün birleşmesidir.

kadın için kendini vermek, erkek için de sahip olmak, varlıkların akıl erdirebileceği biricik iletim yoludur.

hiç kimse yaşamı yadsıyarak yaşayamaz.

dünyaya boş veren bir adam, gerçek bağlılığa, kendini verişe rastladı mı, hapı yuttu demektir.

en büyük acı, tek başınayken çekilen acıdır. bu acıyı dile getirmek bile insanı rahatlatır; yalnız, insanlar da en çok kendi içlerindeki acıları dile getiren sözcükleri bilirler.

bir kadını açıklamaya kalkan düşüncede şehvet kokusu vardır. bir kadını tanımaya kalkmak ya ona sahip olmak ya da ondan öç almak demektir.

bir insanın tanınması olumsuz bir duygudur; olumlu duygu, yani gerçek, insanın sevdiği varlığa sonuna dek yabancı kalmasının yarattığı bunalımdır.

insanoğlu edimlerinin, yaptığı şeylerin, yapabileceklerinin toplamıdır. başka bir şey değil. şu ya da bu kadın ya da erkeğe rastlamak yaşamımı değiştirmez; kendi yolumu izlerim.

körlük

john fowles

çocukların anne ve babalarına karşı körlükleri ünlüdür. anne ve babaların içlerindeki çocuksu yanları -geçmişin kaçınılmaz biçimde kendilerine uygun duruma getirilmesini- hiç göremezler.

başlangıçta hepimiz anne ve babalarımıza, tanrı'ya atfettiğimiz özellikleri yakıştırırız: müdahale etmede sınırsız bir güç ve tartışılmaz bir bilgelik. teolojik kavrayış bunun idealleştirilmesinden başka bir şey değildi. zayıf noktasıysa, otorite ile özgür irade arasındaki kaçınılmaz karışıklıktı -birine sahip olmanın diğerine de sahip olmayı gerektireceğine ilişkin ortak yanılsama.

polis memuru

ray bradbury

42 yıl kadar önce, bir yıl önce veya sonra olabilir, los angeles'ta orta wilshire'de bir yazar arkadaşla konuşarak yürüyorduk. 

bir polis arabası durdu ve bir polis memuru çıkarak ne yaptığımızı sordu.

ben, ukala dümbeleği, "ayaklarımızın birini diğerinin önüne koyuyoruz." diye yanıtladım.

bu, doğru yanıt değildi.

polis memuru sorusunu tekrarladı.

boyumdan büyük bir yanıt verdim: "havayı soluyoruz, konuşuyoruz, tartışıyoruz, yürüyoruz."

polis memuru kaşlarını çattı. açıkladım.

"bizi durdurmanız mantıksız. eğer bar soymak veya bir dükkandan bir şey çalmak isteseydik, araba kullanıyor olmamız gerekirdi. soymuş, çalmış, uzaklaşıyor olurduk. gördüğünüz gibi, arabamız yok, sadece ayaklarımız var."

"demek yürüyorsunuz?" dedi polis memuru, "sadece yürüyor musunuz?"

başımla onaylayarak açık gerçeği hazmetmesini bekledim.

"pekala" dedi polis memuru, "bir daha yapmayın!" ve polis arabası uzaklaştı.

bobby fischer against the world

liz garbus

sadece hiç denemeyenler kaybetmez.

albert einstein: satranç, ustalarını zincire vurup ruhlarını öylesine biçimlendirir ki, en güçlüsünün bile içsel özgürlüğü bunun cefasını çeker.

bir dahi yaratmak için, sevgi bileşeni çok büyük önem taşıyan bir bölümdür. çünkü eğer bu olmazsa bağlanmanızın bir yolu olamaz.

ünlü olmak değişik bir lütuftur ve neredeyse herkes hayatında bir kez ünlü olmayı dilemiştir. ilk başlarda her şey eğlencelidir; ama yalnız kalmayı istediğiniz an eğlence biter. evinde, sokakta, herhangi bir yerde bu olay genç birisi için çok daha korkunç bir şeydir. dünyasını tamamen mahveder.

bobby, bizim gibi sosyalleşmiş bir insan değildi. sahip olduğu tüm fikirler, aslında kendi düşüncelerinden geliyordu.

bobby, 29 yaşında ve neredeyse bir manastır hayatı yaşıyor. yalnız yaşıyor. her zaman, satranç tahtalarından biraz daha büyük otel odalarında kalıyor. çoğu zaman telefonlarına bile cevap vermiyor.

ne yapacağı belli olmayan bobby fischer.. hiç kimse, fischer bir şeyi neden yapar ya da yapmaz, bilemez. gelmiş geçmiş en bireysel, en inatçı, en ketum ve yalnız satranç ustası. belli bir adresi yok. fischer bir göçebe. neredeyse kimseyle konuşmaz, ailesiyle hiç iletişimi yok. sorunlu bir çocukluk..

iki insan yolda karşılaşsa, biri diğerine yol verir. ilişki psikolojisi, boşluklardan nefret eder. eğer vazgeçersen, birisi gelir ve yerini alır.

iyi bir satranç oyuncusu, oyun sırasında paranoyak olmalıdır. ama bu paranoyanızı gündelik yaşamınıza da aktarırsanız, bu akıllıca bir hareket olmaz.

dengesiz eğilimleri olan kişi için, satranç, bir manyaklık haline geliyorsa, uçurumdan düşmesine az kalmış demektir.

bazı insanlar düşünürken kendilerini sınırlandırmaz. olaylara, kendi kalıplarından çıkıp farklı açılardan da bakar. böyle yapanlar, yeni şeyler keşfedebilen yaratıcı insanlardır.

her şey bittiğinde asıl hayatına başlayabilir, önemli şeyler yapabilirsin.

"biraz daha dengeli bir hayatım olsaydı daha iyi olurdu. biraz daha hareketli bir hayat.. ama artık yapacak bir şey yok."

17 ocak 2008'de eski dünya satranç şampiyonu bobby fischer hayatını kaybetti. 64 yaşındaydı. son sözlerinin şöyle olduğu söylenir:

"insan dokunuşundan daha iyileştirici hiçbir şey olamaz."

selda

kemal ateş

bir keresinde çırılçıplak soyunduktan sonra yatağa girmemişti; ayna önündeki geniş tuvalet masasına vücudunun yarısını yüzükoyun yerleştirerek önce aynadaki görüntüsüne bakmış, ardından da pozisyonunun coşkun üzerindeki etkisini anlamak ister gibi arkaya dönmüştü. muzipçe gülerek yaklaşmasını beklemişti. bu kez ballı suların aktığı kaygan yerini değil, farklı bir adresi tarif etmişti. daha önce yalnız kocasıyla yaşadığını söylediği bu deneyimin sözcüklerini de belli ki kocasından öğrenmişti. yuvarlak kalçasının iki yanında derin gamzeler vardı, aynada mı görmüştü ya da biri mi söylemişti ona, kendisi de ayrımındaydı. derin gamzelerinin üstünden direksiyon simidi gibi kavrayıp kendine doğru çekmişti. tarif ettiği adres kuru bir yoldan geçiyordu. selda zorlandıkça kollarını biraz daha açıyor, tuvalet masasına göğüslerini iyice yapıştırıp ağırlık merkezini yayarak, duyduğu acıya, çığlıklarına karşın, coşkun'un devam etmesini, vazgeçmemesini istiyordu. boşandığı adamı vücudundan söküp atmak için sanki yapmak zorundaydılar bunu. kocasından genellikle böyle zamanlarda, sevişirken söz ederdi. fantezilerinin çoğunun ondan bulaştığını bir kez daha anlamıştı o gün.

düş kırgınları

mehmet eroğlu

bir keresinde kendimi değerli hissetmiştim, yazabildiğimi sandığım gece. ama sabah beş para etmez birisi olarak uyandım.

yalnızlık, vahşi hayvanlar ve krallar içindir.

birçok edebiyat başyapıtı, günah ve ahlaksızlığın soylu bir hayasızlıkla, görkemli bir şölen gibi sergilenmesinden başka bir şey değildir.

yalnızlık, insanı iyi ya da kötü biri olma derdinden kurtarır.

pierre schoendoerffer: bir düşler kıyımıdır yaşam; çiğnenmiş, ihanete uğramış, satılmış, bırakılmış, unutulmuş bir düşler mezarlığıdır. ne israf..

cesaret taklit edilemez.

dramlar, ne kadar yakıcı olurlarsa olsunlar, sadece kahramanlarını kavuran iç yangınlardır; tutuşturdukları alevler kara, isli dumana dönüşmeden fark edilmezler.

içki, acıyı unutturmaz; sadece katlanılabilir kılar.

mutluluk diye bir şey yoktur; vardır diyenler, mutluluk sandıkları şeyin, razı oldukları bir mutsuzluk olduğunun farkına varamayanlardır.

insan dediğimiz, eski acıları yeni baştan yaşamaya mahkum edilmiş bir canlı türüdür.

hüznün ilacı yok. insanı bir kez ele geçirdi mi, eninde sonunda çürütür.

hayat, kendimizi değiştirip değiştiremediğimizin öyküsüdür. ilginç hayatlar, kendisini değiştirebilmiş kişilerin öyküleridir.

frida

diego rivera

sanat tarihinde ilk kez bir kadın, tam bir içtenlikle, yalınlığı ve sakinliği içinde acımasız denebilecek bir içtenlikle, yalnızca kadını ilgilendiren genel ve özel olguları dile getirmiştir. çok yumuşak ve zalim olarak da nitelenebilecek içtenliği, bazı şeylerin kesin ve tartışmasız biçimde tanıklığını yapmasını sağlamıştır; bunun için kendi doğumunu, meme emmesini, ailesi içinde büyümesini ve her türden korkunç acılarını, kesin olgularla duyguları genelleştirip onları kozmogonik ifadesine ulaştığı durumlarda bile, her zaman yapmış olduğu gibi gerçekçi kalarak, derine inerek resmetmiştir.

frida kahlo, gerçekte normalin çok üzerinde bir yaşama gücüne ve acıya karşı dayanıklılığına sahip, harika bir varlıktır. bu güce ek olarak, ki bu da çok doğaldır, üstün bir duyarlılığı, inanılmaz bir inceliği vardır. bu sinirli bünyeye uyum gösteren gözlerinin bebekleri olağanüstüdür. gözbebeğinin mikro fotoğrafı kabarcıkların eksik olduğunu gösterir ki, bunun sonucu olarak frida'nın gözleri tıpkı bir mikroskop lamı gibi işler. bizlerden çok daha uzağı, çok daha küçük şeyleri görür, bu da onun başkalarının düşünce, niyet ve duygularına yaklaşma gücünü pekiştirir. gözleri bir mikroskop gücüne sahip olduğu gibi, beyni de gözlediği varlığın duyumsal-entelektüel yaratımının saydamlığını etkileyecek x ışınlı bir alet gibi güçlüdür.

resmi, bizim nitelik ve niceliğimizin bir eşdeğeri olmaktan öte, yoğunluğu ve derinliğindeki içerikle, duvar resimlerimizin büyük yüzeylerine yayılmasa da, frida kahlo meksikalı ressamların en büyüğüdür. çağımızın en iyi ve en büyük plastik belgelerinden ve gerçek insani belgelerinden biridir. geleceğin dünyası için sahip olduğu değeri ölçmek mümkün değildir.

böylesine bir içerik, kendisini içereni etkilememiş olamaz; tıpkı içerenin, içeriğin özelliklerinden etkilenmemesinin mümkün olamayacağı gibi. işte bu nedenle, frida kahlo olağanüstü güzel bir kadındır; genelgeçer bir güzellik değildir onunki, tıpkı ürettiği yapıt gibi müstesna ve karakterlidir.

soytarılar bayramı

lale müldür

saat kulesinden de görmüştüm, bekliyorduk. yanar döner giysileriyle perendeler atarak geldi. çıngırakları, zilleri, fırdöndüleri, maskeleri vardı. bir görünüp bir yok oluyordu. rengarenk kurdeleleri, madeni uçlu kordonları, uçkurları, şeritleri, perdeleri ve tülleri, makarnaları, bira ve gazoz kapakları, tıraş losyonları, kokusavarları vardı. süpürgesini saklamıştı. arada bir "dokun", "tamam mı?", "şimdi gir, öğrenip gel" (seyirciler arasından bir kez daha "ooooh-oh" sesleri yükselir) diye bağırıyor, bağırırken de zıp zıp zıplıyor. ortaçağ karanlıklarının üzerinde yükseliyordu.

jonglörmüş eskiden. şimdilerde ip üzerinde karşıdan karşıya geçiyor. yüzünü anlatmak olanaksız, çokköşeli, yani çokyüzlüydü. dolaşıp durmaktan yoruldum dedi. "eskisi gibi taklalar da atamıyorum, buralarda yerleşmek istiyorum. artık ayrılıklar ve yalnızlıklar başlayacak. şimdi bana gözyaşı kadehleri ve uzun doğum sancıları gerek."

saat kulesine çıktım oradan gördüm. birileri gidip birileri geliyordu. "buralardan kurtulmanın bir yolu olmalı" dedim, "nedir bu kargaşalık? çekip gitmeli mi yoksa burada mı kalmalı? köşklerimiz yıkıldı, bağlarımız, bahçelerimiz bozuldu, sedef kakmalı koltuklarımıza sonradan görmeler kuruluyor." "heyecanlanmaya, korkmaya gerek yok ki" diye incelikle yanıtladı, "hep böyle tarihsel şakalar yapıyorsun. içimizde birçokları var ki yaşam bir şakadan başka bir şey değildir sanıyorlar. sen ve ben bunu çoktan aştık, bizim inancımız bu değil; onun için yanlış konuşmayalım; çünkü saat çalışmaya başladı." saat kulesi boyunca her yerdeydiler. beş ayrı çevren gördüm. genç insan ölümleri gidip gelirken yalazlar içinde yaklaşıyorlardı. sanayi aygıtları, kağnı gıcırtılarıyla döne döne. uzak bir gelecekten geliyorlardı. saat kulesinden gördüm, dumanlar ve yalazlar içinde yeni insanlar geliyordu. uzakta bir baykuş öttü. rüzgar uğuldamaya başladı.

oblomov

ivan gonçarov

o, akıldan çok daha önemli bir şeye sahip: dürüst ve sadık bir kalp! bu, hayatı boyunca zarara uğratmadan taşıdığı eşi görülmemiş bir define. insanlar onu devirdiler, o bunlara kayıtsız kaldı, sonunda uyuştu, kırıldı, hayal kırıklığına uğradı, yaşama gücünü kaybetti; ama dürüstlüğünü ve sadakatini kaybetmedi. kalbinden bir kez olsun kötülük geçmedi, karakterinde hiç leke olmadı. en cazip bir kötülük bile onu kandıramaz, doğru yoldan çıkaramazdı. etrafını kötülükler sarmış olabilir, bütün dünya zehirle dolmuş olabilir, tersine dönebilir ama oblomov yalanın önünde eğilmez, ruhu daima saf, asil ve dürüst kalır. kristal kadar berraktır. böyle insanlar az bulunur. kalabalık içinde bir inci tanesi gibidirler! kalbinin satın alınması imkansızdır. ona her zaman ve her yerde güvenilebilir. onu bir kez tanıyan insan onu sevmekten vazgeçemez.

duyulmayan anlam çığlığı

viktor emil frankl

insanlığımızı gösteren en iyi şey mizahtır.

mutluluk sadece kişinin kendi aşkınlığını yaşamasının, kendini hizmet edilecek bir davaya veya sevilecek bir insana adamasının bir sonucu olarak ortaya çıkabilir.

"kişi, yaşamın anlamını veya değerini sorguladığı an, hastadır." der freud. ama ben, yaşamın anlamını merak eden bir insanın, ruh hastalığını dışavurmaktan çok, insanlığını kanıtladığına inanıyorum.

pascal: kalbin, mantığın bilmediği kendi nedenleri vardır.

alkol mutsuzluğunuzun ortadan kalkmasını sağlar; ama mutsuzluğun nedeni olduğu gibi kalır.

abraham maslow: sevemeyen insanlarla sevebilen insanların seksten aldıkları haz aynı değildir.

brain goodwin: tıpkı bazen iyi ilacın tadının kötü olması gerektiğine inanılması gibi, insanların, şundan veya bundan başka bir şey olmadıklarını görmeleri iyi gelir.

ernst bloch: bugün insanlar, daha önce sadece ölüm yatağında yüz yüze geldikleri düşüncelerle karşı karşıyadır.

albert camus: gerçekten ciddi olan bir tek sorun vardır: yaşam, yanamyana değer mi, değmez mi?

robert jay lifton: insanların öldürmeye en yatkın olduğu durumlar, anlamsızlık duygusunun altında ezildikleri durumlardır.

kim adams: gerçek sporcu sadece kendisiyle rekabet eder.

karl jaspers: dünya, çözmek zorunda olduğumuz bir şifreyle yazılan bir kitap değildir; hayır, dünya, yazmak zorunda olduğumuz bir defterdir.

diyalektik mutsuzluklar

murathan mungan

bir uzak sabah denizidir gittiğin kapı

ellerinde rüzgarın taşınmaz çamurları var

köpürmüş soylarımı toplarken çürüyen yanlarımdan

inan batmış şehirler gibi onarılmaz anılar

gözlerinde unuttuğum o eski aciz miras

almaya gelsem soluğumda dalgın yosun kokusu

biliyorum artık hiçbir gemi beni taşımaz

ve yeniden büyür içimde mağrur bir zakkum gibi

terk edilmek korkusu

susarsın bir silahsızlanma akşamı

susarsın dudaklarında ıslıklar kanar

öpülmez dudakların ıslık yarası

mavzerdir dokunmalarım kirvem bilirsin

öpemem, öpersem tekmil bir aşiret tragedyası

hüznünü ver bana yeter, gizli hüznünü

kolları bağlı hüzün olsun dört yanım

ırağına vurma beni kirvem, ağlarım, delirirsin

sonra derler haklıdır sevdası

geç olur ki artık onarmaz rakılar

geç olur bir yaraya rakının dağılması

sen denize sırtını dönen uykusuz dağlı

gemiler nerde -ki çoğu hüviyetidir melankolinin-

nerde aykırı mavzerler -onlara sığdıramazsın ki öfkelerini-

barut esmeri tenine sevdalarımı sürdüğüm

nasıl taşıdın bunca yıl delirmiş saçlarında

o eski şark yelini

biliyorum dokunsam parmaklarım kırılır

dokunmasam eşkıya uykusuzluğu çetin silahlar gibi

inanç

franz kafka

dinlerin varoluşu, bireyin daima iyi kalmasının olanaksızlığının kanıtı değil midir? mümin mucizeleri yaşayamaz. gündüz yıldızlar görünmez.

mucizeyi gösteren, ben bu dünyadan elimi çekemem demektedir.

inanç, bireyin içindeki yok edilemez olanın özgürleşmesi ya da yok edilemez hale gelmesi, daha doğrusu, olmasıdır.

mesih ancak ona gereksinim kalmadığı anda gelecek, varış anından bir gün sonra gelecek, son günde değil günlerin en sonuncusunda gelecektir.

gök suskundur ancak sağırlar için yankı yapar.

arayan bulamaz; bulan, aramayan olacaktır.

sağlam bacakları olduğu için ruhbilime kabul edilen biri varsa, kısa sürede, hatta gelişigüzel rotalar izleyerek, başka hiçbir alanda alamayacağı yolları katedebilir. bunu görenlerin ağızları açık kalır.

yalanlar evrenindeki yalan, doğruya başvurarak yok edilemez; ancak gerçekler evrenine geçilerek yok edilebilir.