1.4.14

zamanı zincirlenmiş insanlar

mehmed uzun

zamanı zincirlenmiş insanlar dünyanın her yanında var ve sayıları belki de milyarları buluyor. kim bunlar? bunlar, 1915'te kanlı çağımızın ilk sistemli soykırımına uğrayan, hala da orta doğu'nun tüm ülkelerinde zulmün yakıcı nefesini yaşamının her yerinde duyan ve geçmişi de, bugün ve geleceği de 1915'te dondurulmuş ermenilerdir. thomas mann'ın "dünyayı tehdit etmiş despotların en alçağı" diye adlandırdığı hitler ve rejimi tarafından 2. dünya savaşı sırasında tüm zamanların en büyük soykırımına uğrayan ve bugün de varlığına tahammül edilemeyen, hala bir "tehdit unsuru" olarak görülen yahudilerdir. kendi toprağında muhacir hale getirilmiş, en büyük ihanetleri de arap kardeşlerinden görmüş mazlum filistinlilerdir. mezopotamya'nın en önemli uygarlıklarını kurmuş ama hiç durmayan katliamlar zinciriyle neredeyse sonları getirilmiş asuriler, süryaniler, keldaniler, nasturiler ve öteki hristiyan azınlıklardır. kendi hakları için 150 yıldan bu yana hep başkaldırmış, hep mağlup olmuş ve bugün de haklarından yoksun olarak yaşayan ve durmadan aşağılanan kürtlerdir. ortadoğu'nun çeşitli ülkelerinde yaşayan ve dini özgürlükleri kısıtlanan, zaman zaman da katliamlara uğrayan aleviler ve yezidilerdir. balkanlarda, kafkaslarda etnik hakları tanınmayan, ciddi bir asimilasyonun cenderesi altında ezilen azınlıklardır. 2. dünya savaşı'nda katliama uğrayan, bugün de yaşadıkları tüm ülkelerde durmadan rencide edilen çingenelerdir. müslüman oldukları için hep bir tehlike olarak görülen boşnaklar, kosova arnavutlarıdır. ülkesini, köklerini terk etmek zorunda kalmış ama geldiği avrupa ülkelerinde onurlu bir yaşam kurmasına müsaade edilmeyen; kovulmak, dışlanmak istenen göçmenlerdir. latin amerika'nın, octavio paz'ın deyimiyle "askeri caudillolar (siyasi/askeri diktatör) yönetiminin" kurbanı olmuş latin amerika yerlileri ve yüz milyonlarca yoksuludur. çin tarafından silah zoruyla işgal edilmiş ve en kutsal yerleri olan tapınakları bile çoğu zaman yakılıp yıkılmış, bugün de silahların gölgesinde yaşamak zorunda bırakılmış tibetlilerdir. et kafalı diktatörlerin ve kabile reisleriyle zalim yöneticilerin boğucu yönetimi ve terörü altında ezilmiş, bir lokma ekmeğe muhtaç hale getirilmiş afrikalı yüz milyonlarca insandır. 200 yıldır mücadele eden ama hala abd'de ve dünyanın birçok yerinde eşit insan muamelesi görmeyen, ırkçılar tarafından dışlanan zencilerdir.

yine etnik, dini, kültürel haklarından yoksun bırakılan, ezilen irlandalılar, basklar, tamiller ve burada tek tek sayma olanağı olmayan yığınla etnik, dinsel, toplumsal grup, zamanı zincirlenmiş insanlar kategorisindedir. bunlar dünyanın mazlumları, yoksulları ve kurbanlarıdır. tarihi haksızlıklara uğramış, hakları yok edilmiş, talepleri bastırılmış, hareketleri ezilmiştir. ve bir kabus olan bir geçmişe mahkum edilmişlerdir. zamanları dondurulmuş, sımsıkı zincirlenmiştir. bunlar "en alttakiler"dir.