22 05 2012

William S. Burroughs

Halil Turhanlı

"Junk, kötü virüsün temel formülünü doğurur: Gereksinim Cebiri. Kötünün yüzü daima bütüncül gereksinim yüzüdür. Uyuşturucu bağımlısı, bütünüyle gereksinim içinde bulunan insandır. Belirli yinelenmeler dışında, gereksinim hiçbir sınır veya denetim tanımaz." (William S. Burroughs)

"Bağımlılığın pek çok türü var ve kanımca hepsi de aynı temel yasalara tabidir" diyor Burroughs. Herkes bir şeye bağımlıdır ama kimse "Ben bulmaca çözme bağımlısıyım" ya da "hi-fi tutsağıyım" demeye cesaret edemez. Uyuşturucu bağımlısının dünyası, gerçekte içinde yaşayanların şuna ya da buna; fakat mutlaka bir şeylere tutsak düştükleri, bağımlı oldukları çok daha geniş bir dünyayı simgeler: İnsan virüs'ün taşıdığı hastalığa yakalanmış insanların dünyasını. Virüs'ün belirtileri "açlık, nefret, savaş, polis suçları, bürokrasi ve cinnet"tir. Bu belirtilerin görüldüğü deforme olmuş dünyada, yengeç adamlar, siyah dev kırkayaklar, küf tutmuş yaşlı insanların yarı saydam bedenlerini yiyerek beslenirler. Kemirilip yıkıntıya dönüştürülen söz konusu insanlar umutsuz mahkumlardır: Taşlaşmış bir toplumun duvarlarını ören tuğlalar.

Burroughs'un evreninde devinen her şey, tüm objeler birer junk'tır ve bunlar bedeni denetler, baskı altında tutarlar. "Junk" sözcüğünü iki anlamıyla kullanır. Birinci anlamıyla junk, afyon -ve başta morfin ve eroin olmak üzere- türevlerini ifade eder; fakat yanı sıra, kullanılmış, tüketilmiş ve atılmış, çöp anlamlarına da gelir. Uygar toplumumuz durmaksızın kullanılıp atılan, tüketilen objeler imal eden tüketim kültürüyle çevrelenmiştir. En çok çoğaltılan obje iğnedir (needle); bedene boşalır ve junkie mükemmel bir tüketicidir. İnsan bedeni de kullanılıp tüketilecek ve sonra bir yana atılacak bir yığındır.

Burroughs'un temel izleği "denetim sistemleri" ve bunlara karşı direniştir. Junk ve virüs sembollerini söz konusu izleği derinleştirmek için birer anahtar olarak kullanır. İnsanoğlu ile kişilik parazitleri arasında dur durak bilmeyen bir mücadele vardır. Virüs güçleri insanlara utku aşılarlar ya da onları eroin için çırpınan kurbanlar haline getirirler. Tenyalar, bin bir çeşit kurtçuk, insanın içini eşi görülmemiş bir oburlukla yiyip bitirir, hayalet gibi içini bomboş bırakırlar. Burroughs'a göre, bütün siyasal sistemler asalak ve insanlık dışıdır.

Toplumsal ve kişisel ilişkiler ise, sadistlik kertesinde ezici, sömürücü ve beyin yıkayıcıdır. Denetim şiddet içerir, gerçekte insanlararası ilişkilerin kökeninde şiddet vardır. Çünkü son kertede Ben, Öteki'ne, Öteki'nin ruhuna ve bedenine sahip ve egemen olmayı hedefler. İki insan arasındaki ilişki sado-mazo bir öz taşır.

Şunu iletmeye çalışır Burroughs: "Bütün denetim sistemlerini ve Gerçeklik Stüdyosu'nu sarsın." Bu sömürüde "gevşek makine"lere imgeler gönderen kitle iletişim araçlarını özel bir düşman olarak gösterir. Burroughs'a göre polis, uyuşturucular ve hatta dil de birer denetim aracıdırlar. "Konuşmak yalan söylemektir" diyen Burroughs, okuruna karşı dürüst olabilmek, "konuşmamak" için "cut up" tekniğine yönelir.

Yazar da sözcüklerin kölesidir ve kendisini tuzağa düşüren kodlar ve sözcükler karşısında 3 seçeneğe sahiptir:

a. Sözcük ve kodları kıskıvrak yakalayarak olağan işleyişlerine son vermek
b. Onlara sert öldürücü darbeler indirmek
c. Kod ve sözcüklerin kendisine ulaşamayacakları bir yerde konumlanmak

Diğer bir deyişle, dilin ötesine geçerek sessizliğin alanına girmek. Sözcükler, yaşamın ve duyguların baş düşmanıdır.

Burroughs'un anarşist özü, bürokrasiyi eleştirirken netlik kazanır. Bürolar, tıpkı uyuşturucu virüsü gibi kanser yapısıdır. Toplumun dokularını sarmaşık gibi sararlar. Suç işleme ya da suça azmettirme alışkanlığından vazgeçmeksizin yaşayamayan morfin polisi gibi, büro da devlet olmaksızın varlığını sürdüremez.

Burroughs, dünyanın gidişinden duyduğu umutsuzluğu dile getiren bir "yeni zaman peygamberi"; fakat bir ahlakçı değil. Olsa olsa bir nihilist. Sansürün tarihçesinde bir dipnotu.  Kendisiyle yapılan bir söyleşide, "Çağdaş buluşların oluşturduğu yeni çağa ve çevreye uygun düşen bir mitoloji" yarattığını söylüyordu. Bu "cool" yazar, bireyin kişiliğini sonuna dek sömüren çağımızın tüm baskılarını dramatize ederek bir mitoloji yarattı.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

[TEMA]

Hayat (166) İnsan (162) Din (152) Toplum (127) Aşk (116) Tarih (91) Türkiye (76) Kadın (67) İlişkiler (55) Sanat (50) Faşizm (46) Ölüm (45) Kapitalizm (43) Savaş (43) Politika (42) Seks (42) Devlet (39) Yazmak (38) Özgürlük (37) İslam (37) Emek (36) Eğitim (34) Zaman (34) Bilim (31) Okumak (31) Şiir (29) Evlilik (27) Mutluluk (26) Erkek (24) Gerçek (24) Yalnızlık (24) Felsefe (21) Adalet (18) Ahlak (17) Devrim (17) Korku (17) Yaratıcılık (17) İktidar (16) Sağlık (15) Demokrasi (14) Doğa (14) Polis (14) Para (13) İşkence (13) Acı (12) Bilgelik (12) Bilgi (12) Birey (12) Sinema (12) Şehir (12) Başarı (11) Kötülük (11) Sevgi (11) Çocuk (11) Aile (10) Uygarlık (10) Delilik (9) Eşcinsellik (9) Fanatizm (9) Türkler (9) Yoksulluk (9) Zeka (9) Zenginlik (9) Ateizm (8) Burjuvazi (8) Cinayet (8) Deha (8) Dil (8) Dostluk (8) Geçmiş (8) Köylüler (8) Yolculuk (8) Yönetim (8) Evrim (7) Güzellik (7) Hayvanlar (7) Hıristiyanlık (7) Kader (7) Kültür (7) Milliyetçilik (7) Modern Zamanlar (7) Yasalar (7) Ütopya (7) İlerleme (7) Akıl (6) Atatürk (6) Bilinç (6) Düşünmek (6) Entelektüel (6) Komünizm (6) Kurban (6) Matematik (6) Otorite (6) Roman (6) Tüketim (6) Yahudilik (6) İdeoloji (6) İyilik (6) Şiddet (6) Astroloji (5) Boşluk (5) Deney (5) Değişim (5) Eleştiri (5) Kitle Kültürü (5) Reklam (5) Sömürü (5) Tutku (5) Uyuşturucu (5) Zorbalık (5) Çıkar (5) Öteki (5) Ün (5) İhtiyaç (5) Darbe (3)

[ÇEVİRMEN]

Kamuran Şipal (16) Roza Hakmen (15) Ergin Altay (14) Ahmet Cemal (13) Aslı Biçen (13) Nihal Yeğinobalı (13) Çiğdem Dürüşken (12) Fatih Özgüven (10) Işık Ergüden (9) Selçuk Budak (9) Özdemir Nutku (9) Şadan Karadeniz (9) Bülent Bozkurt (8) Seçkin Selvi (8) Uğur Ün (8) İlknur Özdemir (8) Belkıs Çorakçı Dişbudak (7) Bertan Onaran (7) Celal Üster (7) Funda Uncu (7) Kemal Atakay (7) Serdar Rifat Kırkoğlu (7) Yaşar Avunç (7) Avi Pardo (6) Dost Körpe (6) Erdal Alova (6) Mehmet Özgül (6) Pınar Savaş (6) Süha Sertabiboğlu (6) Vedat Günyol (6) Çiğdem Erkal İpek (6) Ahmet İnam (5) Atilla Tokatlı (5) Aydın Emeç (5) Aysel Bora (5) Eren Yücesan Cendey (5) Hüseyin Can Erkin (5) Mazlum Beyhan (5) Murat Belge (5) Mustafa Balel (5) Mustafa Tüzel (5) Nihal Önol (5) Olcay Kunal (5) Orçun Türkay (5) Oya Dalgıç (5) Sosi Dolanoğlu (5) Yıldız Ersoy Canpolat (5) Zeyyat Selimoğlu (5) Çiğdem Öztekin (5) Ülker İnce (5) Şemsa Yeğin (5) Abdullah Yılmaz (4) Aykut Derman (4) Aysun Babacan (4) Begüm Kovulmaz (4) Ender Gürol (4) Erdoğan Alkan (4) Gürsel Aytaç (4) Mahmure Kahraman (4) Mehmet Kanar (4) Nihat Ülner (4) Saadet Özen (4) Yaşar Nabi Nayır (4) İsmail Yerguz (4) Alev Bulut (3) Armağan İlkin (3) Asım Bezirci (3) Azra Erhat (3) Burhan Arpad (3) Bülent O. Doğan (3) Esen Tezel (3) Esin Talu Çelikkan (3) Haldun Bayrı (3) Handan Akdemir (3) Mehmet M. Yakupoğlu (3) Naciye Akseki Öncül (3) Neyyire Gül Işık (3) Orhan Koçak (3) Püren Özgören (3) Rekin Teksoy (3) Samih Rifat (3) Sinan Fişek (3) Suzan Aral Akçora (3) Tevfik Turan (3) Volkan Yalçıntoklu (3) Çağlar Tanyeri (3) Özden Saatçi Karadana (3) İnci Kut (3) İpek Babacan (3) İris Kantemir (3)

[GÖRSEL]

Pablo Picasso (49) Joan Miro (46) Salvador Dali (46) Marc Chagall (34) Paul Klee. (26) Egon Schiele (23) Andy Warhol (22) Bob Orsillo (21) Wassily Kandinsky (20) Ekaterina Zagustina (19) Stefan Kuhn (18) Garry Gay (17) MM Mellon (17) Kazimir Malevich (16) Andrea Hübner (14) Gabriel Pacheco (14) Matheus Lopes Castro (14) WA Bouguereau (14) Alexandre Cabanel (13) Bettmann (13) Emerico Toth (13) Gun Legler (13) Joana Kruse (13) Max Ernst (13) Alexander Calder (12) Budi Satria Kwan (12) Doug Landreth (12) Marta Bevacqua (12) Megan Duncanson (12) Yves Tanguy (12) Elisa Lazo de Valdez (11) Patricia Awapara (11) Sandro Botticelli (11) Van Gogh (11) Amedeo Modigliani (10) Gustav Klimt (10) Joel Nakamura (10) Jordi Elias (10) Leonardo da Vinci (10) Silvia Pelissero (10) Willem De Kooning (10) Bao Pham (9) Diego Fernandez (9) Felix Edouard Vallotton (9) Francisco Goya (9) Jean Leon Gerome (9) Lou Wall (9) Markus Weiler (9) Paulo Themudo (9) Ruth Palmer (9) Viktor Sheleg (9) Albrecht Dürer (8) Brenda Chrystie (8) Catherine Abel (8) Edvard Munch (8) Georges Mazilu (8) Gustave Moreau (8) JW Waterhouse (8) Khoa Le (8) Mark Rothko (8) Michael Cheval (8) Roberto Matta (8) Anna Marinova (7) Conrad Roset (7) Hans Hofmann (7) Helen Frankenthaler (7) Henri Matisse (7) Herbert James Draper (7) Hieronymus Bosch (7) Jacques-Louis David (7) Jean Auguste D. Ingres (7) Laszlo Moholy-Nagy (7) Linda R. Herzog (7) Marc Benslahdine (7) Mike Savad (7) Raoul Dufy (7) Sergey Ignatenko (7) Shaun Lowe (7) Veikko Suikkanen (7) Adolph Gottlieb (6) Albena Vatcheva (6) Andre Burian (6) Avigdor Arikha (6) Ayça Eren (6) David Junod (6) Debi Pople (6) Emil Nolde (6) Erkan Esenoğlu (6) Frederic Leighton (6) Guillaume Seignac (6) Jace Wallace (6) James Shepherd (6) Jim Dandy (6) John Collier (6) John Everett Millais (6) Leonid Afremov (6) Litavis Surrealworld (6) Mike McGlothlen (6) Peter Paul Rubens (6) Shijun Munns (6) Soren Bouzon (6) Tamara de Lempicka (6) Vicky Emptage (6) Victor Brauner (6) Aditya Ikranegara (5) Alexander Rodchenko (5) Alexei Jawlensky (5) Alice X. Zhang (5) Amy Weiss (5) Arnold Böcklin (5) Arshile Gorky (5) Caravaggio (5) Carlo Carra (5) Christine Comyn (5) Cynthia Decker (5) Dan Earle (5) David Parrish (5) Dmitry Chapala (5) El Lissitzky (5) Evelyn de Morgan (5) Evita Medina (5) Francis Picabia (5) Georges Braque (5) Gerrit Greve (5) Giovanni Bellini (5) Juan Medina (5) Jutta Maria Pusl (5) Karel Appel (5) Kelly Jade King (5) Laurie Proctor Lefebvre (5) Lisa Falzon (5) Lydia Burris (5) Marie Bertrand (5) Mike Stilkey (5) Pieter Bruegel (5) Polyakov (5) Serge Marshennikov (5) Sophie G. Anderson (5) Trish Tritz (5) William Blake (5)